مکملهای دریا–ریل: بندرعباس، چابهار و بنادر خزر
بنادر جنوبی (بندرعباس/شهید رجایی) به شبکه ریلی ایران متصلاند، اما از ۲۰۲۶ تحت محاصره دریایی آمریکا قرار دارند. ساخت خط چابهار–زاهدان در سپتامبر ۲۰۲۶ تکمیلشده گزارش شد ولی هنوز بهرهبرداری نشده است. بنادر خزر (انزلی، امیرآباد، نوشهر) سهم بیشتری گرفتهاند، اما ظرفیت آنها محدود است.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
خطوط فعال، خطوط با سرویس محدود، پروژههای در دست ساخت و طرحهای پیشنهادی جدا علامت خوردهاند؛ هیچ مسیر پیشنهادی یا در دست ساختی فعال نیست. زمان و هزینه حمل فقط در صورت وجود منبع آمده است. پیش از رزرو، وضعیت روز مسیر را از راهآهن یا اپراتور استعلام کنید.
مبدأ، مقصد و کشورهای ترانزیتی
- رویه گزارششدهجاری
با افتتاح خط رشت–انزلی در ژوئن ۲۰۲۴، اتصال تمامریلی دریای خزر به بندرعباس در خلیج فارس کامل شد.
تاریخ: 2024-06-19
ایستگاههای اصلی و اتصال به شبکه
- رویه گزارششدهجاری
بنادر خزر ایران: انزلی، امیرآباد و نوشهر. واردات اولویتدار این بنادر: جو، ذرت، گندم و دانههای روغنی.
تاریخ: 2026-09-27
- رویه گزارششدهدر انتظار اجرا
چابهار–زاهدان: بیش از ۳۰ ایستگاه، ۳۹ تونل، خاش و ایرانشهر بهعنوان ایستگاههای میانی؛ سرعت طراحی بار تا ۹۰ کیلومتر بر ساعت.
تاریخ: 2026-09-28
گذرگاه مرزی ریلی، عرض خط و روش انتقال
- تحلیلجاری
در این مکملها مرز ریلی وجود ندارد؛ انتقال بین کشتی و قطار در بندر انجام میشود. شبکه داخلی ایران یکسره ۱۴۳۵ میلیمتر است و بار در زاهدان به خط پاکستان (۱۶۷۶) یا از شمال به خطوط ۱۵۲۰ میرسد.
واگن، کانتینر، نوع کالا و ظرفیت
- رویه گزارششدهجاری
ظرفیت اسمی کل بنادر ایران ۳۰۰ میلیون تن است که فقط ۳۰ میلیون تن آن به بنادر شمالی مربوط است. سهم بنادر شمالی در حمل کالاهای اساسی از ۱۸٪ قبل از جنگ به ۳۰٪ رسیده و ورود کانتینر به بنادر خزر ۵۰٪ رشد داشته است.
تاریخ: 2026-09-27 — مرجع: Ports and Maritime Organization (PMO); Gilan governor
- رویه گزارششدهجاری
بنادر شمالی اکنون فقط کشتیهای حدود ۴٬۰۰۰ تنی را میپذیرند (قبلاً ۶٬۰۰۰ تن)؛ یک کشتی جنوبی بار حدود ۲۰ کشتی خزری را حمل میکند.
زمان ترانزیت
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
زمان ترانزیت ترکیبی دریا–ریل در منبع معتبر یافت نشد.
هزینه و نحوه دریافت استعلام نرخ
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
تعرفه ترکیبی منتشر نشده است. استعلام از سازمان بنادر و دریانوردی (PMO) برای هزینه بندری و از RAI برای حمل ریلی.
شرکتها و نهادهای مسئول
- رویه گزارششدهجاری
سازمان بنادر و دریانوردی (PMO) بنادر را اداره میکند و RAI شبکه ریلی را.
وضعیت فعلی و اختلالها (۲۰۲۵–۲۰۲۶)
- رویه گزارششدهجاری
جنگ آمریکا–اسرائیل با ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد و محاصره دریایی آمریکا بنادر جنوبی ایران را در بر میگیرد.
تاریخ: 2026-09-27
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
خزانهداری آمریکا اعلام کرد در شرایط محاصره دریایی، ایران از راهآهن برای حمل نفت و حفظ تجارت منطقهای استفاده میکند.
تاریخ: 2026-10-01
- رویه گزارششدهدر انتظار اجرا
چابهار–زاهدان: ساخت طبق گزارش اکونومیک تایمز به نقل بیزنستودی کامل شده و بهرهبرداری کامل طی سه تا چهار ماه انتظار میرود؛ هنوز فعال نیست.
تاریخ: 2026-09-28
محدودیتهای ترانزیت و اسناد
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) «شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران»، «شرکت قطارهای مسافری رجا» و شرکتی با نام ثبتشده «Sherkat-E Rah Ahan-E Khamle-O-Naghle» را ذیل فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ به فهرست تحریم افزود. خزانهداری آمریکا دلیل این اقدام را استفاده از راهآهن برای حمل نفت و حفظ تجارت منطقهای در شرایط محاصره دریایی اعلام کرده است. پیش از هر قرارداد حمل یا پرداخت مرتبط با راهآهن ایران، مشاوره حقوقی تحریم بگیرید.
سند: E.O. 13902 — تاریخ: 2026-10-01 — اجرا: 2026-10-01 — مرجع: U.S. Treasury / OFAC
منابع
- Al Jazeera(2026-09-27)رسانهٔ خبری
- RailFreight.com(2024-06-19)رسانهٔ خبری
- Business Today (citing The Economic Times)(2026-09-28)رسانهٔ خبری
- GKToday(2026 (date as shown on page not confirmed))رسانهٔ خبری
- U.S. Department of the Treasury (press release: Operation Economic Outcast Targets Iran's Remaining Industrial Lifelines)(2026-10-01)رسمی
- U.S. Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC)(2026-10-01)رسمی
- The Maritime Executive(2026-04-27)رسانهٔ خبری