شاخه شرقی شمال–جنوب: ایران–ترکمنستان–قزاقستان (اینچهبرون)
این خط مستقیم قزاقستان را از راه ترکمنستان به ایران متصل میکند و در گذرگاه آقیایلا (ترکمنستان)–اینچهبرون (ایران) عرض خط از ۱۵۲۰ به ۱۴۳۵ میلیمتر تغییر میکند. یک قطار ۶۲ کانتینری از روسیه در نوامبر ۲۰۲۵ طی ۱۲ روز از این مسیر به بندر خشک آپرین تهران رسید. راهآهن قزاقستان در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد این مسیر بهطور عادی کار میکند.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
خطوط فعال، خطوط با سرویس محدود، پروژههای در دست ساخت و طرحهای پیشنهادی جدا علامت خوردهاند؛ هیچ مسیر پیشنهادی یا در دست ساختی فعال نیست. زمان و هزینه حمل فقط در صورت وجود منبع آمده است. پیش از رزرو، وضعیت روز مسیر را از راهآهن یا اپراتور استعلام کنید.
مبدأ، مقصد و کشورهای ترانزیتی
- رویه گزارششدهجاری
اتصال مستقیم ریلی روسیه–قزاقستان–ترکمنستان–ایران با دسترسی به شبکه ایران، از گذرگاههای سرخس–سرخس یا آقیایلا–اینچهبرون.
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
نام ایستگاههای مرزی قزاقستان–ترکمنستان (معمولاً بولاشاک و سرحتیاقا/برکت) در منابع خواندهشده این پژوهش تأیید نشد؛ نیاز به تأیید از مرجع رسمی دارد.
ایستگاههای اصلی و اتصال به شبکه
- رویه گزارششدهجاری
قطار روسی نوامبر ۲۰۲۵ پس از عبور از قزاقستان و ترکمنستان، از اینچهبرون وارد ایران شد و در بندر خشک آپرین نزدیک تهران تخلیه شد.
تاریخ: 2025-11-11
گذرگاه مرزی ریلی، عرض خط و روش انتقال
- رویه گزارششدهجاری
در گذرگاه آقیایلا–اینچهبرون عرض خط از ۱۵۲۰ میلیمتر به ۱۴۳۵ میلیمتر تغییر میکند.
- آمار یا اطلاعیه رسمیپیشنهادی
ایران پیشنهاد مبادله روزانه ۱۵۰ واگن در اینچهبرون را مطرح کرده است (پیشنهاد، نه ظرفیت تأییدشده). روش دقیق انتقال در اینچهبرون (تعویض بوژی یا تخلیه و بارگیری) در منابع خواندهشده مشخص نشده است.
تاریخ: 2025-09-08
واگن، کانتینر، نوع کالا و ظرفیت
- رویه گزارششدهجاری
قطار نوامبر ۲۰۲۵ شامل ۶۲ کانتینر ۴۰ فوتی کاغذ، سلولز و محصولات کاغذی برای مقاصدی در ایران و عراق بود.
تاریخ: 2025-11-11
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
داده معتبر ظرفیت خط در منابع خواندهشده یافت نشد.
زمان ترانزیت
- رویه گزارششدهجاری
قطار روسی نوامبر ۲۰۲۵ مسیر روسیه تا آپرین تهران را در ۱۲ روز طی کرد (گزارششده، یک سفر).
هزینه و نحوه دریافت استعلام نرخ
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
تعرفه رسمی منتشرشده یافت نشد. استعلام از راهآهن ج.ا.ا، راهآهن قزاقستان (KTZ) و اپراتورهای کانتینری فعال در کریدور شمال–جنوب.
شرکتها و نهادهای مسئول
- رویه گزارششدهجاری
راهآهن ملی قزاقستان (KTZ) درباره وضعیت خط قزاقستان–ترکمنستان–ایران اطلاعرسانی میکند؛ طرف ایرانی RAI است.
وضعیت فعلی و اختلالها (۲۰۲۵–۲۰۲۶)
- رویه گزارششدهجاری
KTZ در ۱۸ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد خط قزاقستان–ترکمنستان–ایران بهطور عادی و بدون تأخیر یا مشکل ترخیص کار میکند.
تاریخ: 2026-03-18
- رویه گزارششدهجاری
وزیر حملونقل روسیه گفت در چهار ماه نخست ۲۰۲۶ صادرات روسیه به ایران از کریدور شمال–جنوب بیش از ۵۶٪ و ترافیک مسیر قزاقستان–ترکمنستان ۹۸٪ رشد داشته است.
تاریخ: 2026-06
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
توقف راهآهن تهران–مشهد در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶ پس از حمله هوایی گزارش شد؛ اثر آن بر خط اینچهبرون اعلام نشده است.
محدودیتهای ترانزیت و اسناد
- تحلیلجاری
ایران از ۱۹۹۷ عضو سازمان همکاری راهآهنها (OSJD) است که موافقتنامه SMGS را اداره میکند. برای حمل با کشورهای عضو SMGS (مانند ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان و روسیه) معمولاً بارنامه SMGS یا بارنامه مشترک CIM/SMGS به کار میرود؛ نوع سند را برای هر محموله از اپراتور و راهآهن مبدأ تأیید کنید.
مرجع: OSJD
- تحلیلجاری
کارنه TIR یک سند ترانزیت گمرکی جادهای است و جایگزین بارنامه ریلی (CIM/SMGS) یا اظهارنامه ترانزیت گمرکی ریلی نمیشود. اسناد گمرکی ترانزیت در ایران را از گمرک ایران یا ترخیصکار مجاز استعلام کنید.
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) «شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران»، «شرکت قطارهای مسافری رجا» و شرکتی با نام ثبتشده «Sherkat-E Rah Ahan-E Khamle-O-Naghle» را ذیل فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ به فهرست تحریم افزود. خزانهداری آمریکا دلیل این اقدام را استفاده از راهآهن برای حمل نفت و حفظ تجارت منطقهای در شرایط محاصره دریایی اعلام کرده است. پیش از هر قرارداد حمل یا پرداخت مرتبط با راهآهن ایران، مشاوره حقوقی تحریم بگیرید.
سند: E.O. 13902 — تاریخ: 2026-10-01 — اجرا: 2026-10-01 — مرجع: U.S. Treasury / OFAC
منابع
- Index 1520 (railway industry portal) - INSTC overview(n.d.)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Tehran Times(2025-09-08)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- The Times of Central Asia (citing ISNA)(2025-11-11)رسانهٔ خبری
- Interfax-Kazakhstan (citing Kazakhstan Temir Zholy)(2026-03-18)رسانهٔ خبری
- TASS(June 2026)رسانهٔ خبری
- Wikipedia - Organisation for Co-operation between Railways (OSJD)(n.d. (accessed 2026-11-11))مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- U.S. Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC)(2026-10-01)رسمی
- U.S. Department of the Treasury (press release: Operation Economic Outcast Targets Iran's Remaining Industrial Lifelines)(2026-10-01)رسمی
- Trend News Agency(2026-07-09)رسانهٔ خبری