Global Giti
مسیرهای ریلی و کریدورهای تجاری ایران

مسیرهای ریلی ایران–روسیه (کریدور شمال–جنوب)

بار ریلی ایران و روسیه از دو مسیر جابه‌جا می‌شود: شاخه شرقی از قزاقستان و ترکمنستان (فعال) و شاخه غربی از آذربایجان تا آستارا که به‌دلیل نبود خط ۱۶۲ کیلومتری رشت–آستارا نیمه‌کاره است. ساخت رشت–آستارا آغاز نشده و طبق آخرین گزارش (اکتبر ۲۰۲۶) برای ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. مسیر دریایی خزر مکمل این مسیرهاست، اما با کمبود کشتی و کاهش تراز آب محدود شده است.

انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری

سطح اطمینان: متوسط

خطوط فعال، خطوط با سرویس محدود، پروژه‌های در دست ساخت و طرح‌های پیشنهادی جدا علامت خورده‌اند؛ هیچ مسیر پیشنهادی یا در دست ساختی فعال نیست. زمان و هزینه حمل فقط در صورت وجود منبع آمده است. پیش از رزرو، وضعیت روز مسیر را از راه‌آهن یا اپراتور استعلام کنید.

مبدأ، مقصد و کشورهای ترانزیتی

ایستگاه‌های اصلی و اتصال به شبکه

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    خط قزوین–رشت تا بندر انزلی در ژوئن ۲۰۲۴ افتتاح شد و اتصال تمام‌ریلی دریای خزر به بندرعباس را کامل کرد. حلقه مفقوده باقی‌مانده رشت–آستاراست.

    تاریخ: 2024-06-19

  • رویه گزارش‌شدهپیشنهادی

    پروژه رشت–آستارا: ۱۶۲ کیلومتر، ۸ ایستگاه جدید، ۵۶ پل‌راه، ۷۳ پل و ۳۰ روگذر؛ هزینه ۱.۶ میلیارد یورو که ۱.۳ میلیارد یورو آن را روسیه تأمین می‌کند؛ ظرفیت پیش‌بینی‌شده حداقل ۱۵ میلیون تن در سال.

    تاریخ: 2026-10-15 — مرجع: Russian Railways (RZD)

گذرگاه مرزی ریلی، عرض خط و روش انتقال

واگن، کانتینر، نوع کالا و ظرفیت

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    ترافیک کانتینری از گذرگاه آستارا در ۲۰۲۵ حدود ۶۰٪ رشد کرد و تا زمان گزارش حدود ۷٬۵۰۰ TEU جابه‌جا شده بود.

    تاریخ: 2025-12-24

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    ظرفیت گذرگاه جاده‌ای مسیر غربی از آذربایجان پنج برابر شده و به ۱٬۹۰۰ کامیون در روز رسیده است (به گفته وزیر حمل‌ونقل روسیه).

زمان ترانزیت

هزینه و نحوه دریافت استعلام نرخ

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    راه‌آهن‌های روسیه، ایران و آذربایجان در دسامبر ۲۰۲۵ پروتکلی برای نرخ‌های سراسری (Through rates) شاخه غربی امضا کردند؛ مبلغ نرخ‌ها منتشر نشده است. استعلام از RZD، RAI و ADY یا اپراتورهای آن‌ها.

    تاریخ: 2025-12-24

شرکت‌ها و نهادهای مسئول

وضعیت فعلی و اختلال‌ها (۲۰۲۵–۲۰۲۶)

  • رویه گزارش‌شدهپیشنهادی

    طبق گفته معاون اول RZD (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶)، روسیه و ایران امیدوارند ساخت رشت–آستارا را در ۲۰۲۷ آغاز و ظرف سه سال تمام کنند. مطالعات میدانی در دوره عملیات نظامی متوقف و سپس از سر گرفته شد.

    تاریخ: 2026-10-15

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    به گفته وزیر حمل‌ونقل روسیه، صادرات روسیه به ایران از کریدور شمال–جنوب در ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶ بیش از ۵۶٪ رشد داشته است.

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    در مسیر دریایی خزر، تراز آب حدود ۲ متر از دهه ۱۹۹۰ کاهش یافته و بنادر شمالی اکنون فقط کشتی‌های حدود ۴٬۰۰۰ تنی را می‌پذیرند؛ کشتی‌های ایرانی در رود ولگا به‌دلیل کم‌آبی روزها یا هفته‌ها متوقف مانده‌اند.

    تاریخ: 2026-09-27

محدودیت‌های ترانزیت و اسناد

منابع

  1. Interfax(2026-10-15)رسانهٔ خبری
  2. PortNews / SeaNews (citing Russian Railways)(2025-12-24)رسانهٔ خبری
  3. TASS(June 2026)رسانهٔ خبری
  4. Al Jazeera(2026-09-27)رسانهٔ خبری
  5. The Maritime Executive(2026-04-27)رسانهٔ خبری
  6. RailFreight.com(2024-06-19)رسانهٔ خبری
  7. The Times of Central Asia (citing ISNA)(2025-11-11)رسانهٔ خبری
  8. Index 1520 (railway industry portal) - INSTC overview(n.d.)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  9. Wikipedia - Organisation for Co-operation between Railways (OSJD)(n.d. (accessed 2026-11-11))مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  10. OTIF (Intergovernmental Organisation for International Carriage by Rail) - member states list(n.d. (accessed 2026-11-11))رسمی
  11. U.S. Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC)(2026-10-01)رسمی
  12. U.S. Department of the Treasury (press release: Operation Economic Outcast Targets Iran's Remaining Industrial Lifelines)(2026-10-01)رسمی

سایر صفحات این بخش

تهیه‌شده توسط تیم پژوهش گلوبال گیتیمنابع و روش تهیه