اتصال ریلی ایران–عراق (شلمچه–بصره)
در حال حاضر هیچ اتصال ریلی فعال میان ایران و عراق وجود ندارد. خط ۳۶ کیلومتری شلمچه–بصره در دست ساخت است؛ یک مقام ایرانی در سپتامبر ۲۰۲۶ پیشرفت آن را حدود ۷۰٪ اعلام کرد، اما گزارشهای دیگر حاکی از مراحل اولیه اجرا هستند. خط برای مسافر و زائر طراحی شده است.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:پیشنهادی
سطح اطمینان: متوسط
خطوط فعال، خطوط با سرویس محدود، پروژههای در دست ساخت و طرحهای پیشنهادی جدا علامت خوردهاند؛ هیچ مسیر پیشنهادی یا در دست ساختی فعال نیست. زمان و هزینه حمل فقط در صورت وجود منبع آمده است. پیش از رزرو، وضعیت روز مسیر را از راهآهن یا اپراتور استعلام کنید.
مبدأ، مقصد و کشورهای ترانزیتی
- رویه گزارششدهپیشنهادی
خط شلمچه–بصره (۳۶ کیلومتر) جنوب عراق را به استان خوزستان ایران وصل خواهد کرد.
تاریخ: 2026-09-03
ایستگاههای اصلی و اتصال به شبکه
- رویه گزارششدهپیشنهادی
پس از تکمیل، خط به ایستگاه بصره و شبکه راهآهن عراق متصل میشود. طرح منطقه آزاد و مرکز صنعتی در شلمچه نیز در دست بررسی است.
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
اتصال کرمانشاه–خسروی و دیگر اتصالات ریلی ایران–عراق در منابع خواندهشده تأیید نشد؛ نیاز به تأیید از مرجع رسمی دارد.
گذرگاه مرزی ریلی، عرض خط و روش انتقال
- تحلیلپیشنهادی
شبکه راهآهن عراق عرض استاندارد ۱۴۳۵ میلیمتر دارد (منبع مرجع)؛ بنابراین پس از تکمیل، شکست عرض خط با ایران انتظار نمیرود (تحلیل).
واگن، کانتینر، نوع کالا و ظرفیت
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
خط برای جابهجایی مسافر و زائر طراحی شده است؛ نقش آن در حمل بار و ظرفیت باری در منابع خواندهشده مشخص نیست.
زمان ترانزیت
- تحلیلپیشنهادی
خط فعال نیست؛ زمان ترانزیت موضوعیت ندارد.
هزینه و نحوه دریافت استعلام نرخ
- تحلیلپیشنهادی
تعرفهای وجود ندارد چون خط فعال نیست.
شرکتها و نهادهای مسئول
- رویه گزارششدهجاری
پیمانکار: شرکت اسپانیایی Imathia Construcción طبق قرارداد وزارت حملونقل عراق (اواخر ۲۰۲۵). بازدید هیئت مجلس و معاونان وزرای ایران در سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شد.
وضعیت فعلی و اختلالها (۲۰۲۵–۲۰۲۶)
- رویه گزارششدهپیشنهادی
شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس ایران، پیشرفت را حدود ۷۰٪ اعلام کرد؛ مینروبی ۱۶ کیلومتر در سمت ایران کامل شده است.
تاریخ: 2026-09-03
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
گزارش AGBI در اوت ۲۰۲۶ از «آغاز کار» عراق روی نخستین اتصال ریلی به ایران خبر داد که با رقم ۷۰٪ تعارض دارد.
محدودیتهای ترانزیت و اسناد
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
طبق فهرست OTIF، عضویت عراق در این سازمان «معلق» است؛ ایران عضو است.
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) «شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران»، «شرکت قطارهای مسافری رجا» و شرکتی با نام ثبتشده «Sherkat-E Rah Ahan-E Khamle-O-Naghle» را ذیل فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ به فهرست تحریم افزود. خزانهداری آمریکا دلیل این اقدام را استفاده از راهآهن برای حمل نفت و حفظ تجارت منطقهای در شرایط محاصره دریایی اعلام کرده است. پیش از هر قرارداد حمل یا پرداخت مرتبط با راهآهن ایران، مشاوره حقوقی تحریم بگیرید.
سند: E.O. 13902 — تاریخ: 2026-10-01 — اجرا: 2026-10-01 — مرجع: U.S. Treasury / OFAC
منابع
- Shafaq News(2026-09-03)رسانهٔ خبری
- AGBI(August 2026)رسانهٔ خبری
- Wikipedia - Iraqi Republic Railways(n.d. (accessed 2026-11-11))مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- OTIF (Intergovernmental Organisation for International Carriage by Rail) - member states list(n.d. (accessed 2026-11-11))رسمی
- U.S. Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC)(2026-10-01)رسمی
- U.S. Department of the Treasury (press release: Operation Economic Outcast Targets Iran's Remaining Industrial Lifelines)(2026-10-01)رسمی