مسیر ریلی چین–ایران (کریدور جنوبی)
قطارهای چین به ایران از قزاقستان و ترکمنستان عبور میکنند و در بندر خشک آپرین تهران تخلیه میشوند. ایران اعلام کرد از ابتدای ۲۰۲۵ تا دسامبر آن سال ۴۰ قطار از چین وارد شده است. هزینه گزارششده کانتینر ۴۰ فوتی شیان–تهران ۴٬۵۰۰ دلار بود. خط چین–قرقیزستان–ازبکستان در دست ساخت است و هنوز گزینه عملیاتی نیست.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
خطوط فعال، خطوط با سرویس محدود، پروژههای در دست ساخت و طرحهای پیشنهادی جدا علامت خوردهاند؛ هیچ مسیر پیشنهادی یا در دست ساختی فعال نیست. زمان و هزینه حمل فقط در صورت وجود منبع آمده است. پیش از رزرو، وضعیت روز مسیر را از راهآهن یا اپراتور استعلام کنید.
مبدأ، مقصد و کشورهای ترانزیتی
- رویه گزارششدهجاری
قطار شیان (چین) در ۲۵ مه ۲۰۲۵ در بندر خشک آپرین نزدیک تهران تخلیه شد و تسنیم آن را آغاز رسمی مسیر تجاری ریلی چین–ایران خواند.
تاریخ: 2025-05-25
- رویه گزارششدهجاری
کشورهای ترانزیتی: قزاقستان و ترکمنستان؛ ورود به ایران از گذرگاه اینچهبرون در استان گلستان.
تاریخ: 2026-04-27
ایستگاههای اصلی و اتصال به شبکه
- رویه گزارششدهجاری
آپرین بزرگترین ایستگاه بار ریلی ایران توصیف شده است. کریدور جنوبی از ایران حدود ۹٬۰۰۰ کیلومتر طول دارد و تا ترکیه و اروپا ادامه مییابد.
- رویه گزارششدهجاری
گزینه جایگزین: ریل چین تا بندر آکتائو قزاقستان، کشتی تا بنادر خزر ایران، سپس جاده.
تاریخ: 2026-09-27
گذرگاه مرزی ریلی، عرض خط و روش انتقال
- تحلیلجاری
عرض خط: چین و ایران ۱۴۳۵ میلیمتر، قزاقستان و ترکمنستان ۱۵۲۰ میلیمتر؛ بنابراین دو تغییر عرض خط وجود دارد: مرز چین–قزاقستان و مرز ترکمنستان–ایران (اینچهبرون یا سرخس).
- رویه گزارششدهجاری
مریتایم اگزکیوتیو تغییرات عرض خط و مسائل امنیتی را از دلایل احتمالی رشد کند این مسیر دانسته است.
واگن، کانتینر، نوع کالا و ظرفیت
- رویه گزارششدهجاری
ایران اعلام کرد از ابتدای ۲۰۲۵ تا دسامبر، ۴۰ قطار از چین وارد کشور شده است، در مقابل ۷ قطار در هفت سال قبل. حمل عمدتاً کانتینری است.
تاریخ: 2025-12-04
زمان ترانزیت
- رویه گزارششدهجاری
گزارشها: نخستین سرویس ۲۰۲۴ از شیان تا تهران ده روز طول کشید؛ کل کریدور جنوبی حداکثر سه هفته (گزارششده).
هزینه و نحوه دریافت استعلام نرخ
- رویه گزارششدهجاری
هزینه گزارششده کانتینر ۴۰ فوتی شیان–تهران ۴٬۵۰۰ دلار و مسیر برگشت ۲٬۵۰۰ دلار (۵۰٪ ارزانتر) در دسامبر ۲۰۲۵؛ این رقم رسانهای است، نه تعرفه رسمی. استعلام بهروز از RAI و اپراتورهای کانتینری.
تاریخ: 2025-12-04
| مسیر | نوع | هزینه (دلار آمریکا) |
|---|---|---|
| شیان → تهران | کانتینر ۴۰ فوتی | 4,500 |
| تهران → شیان | کانتینر ۴۰ فوتی | 2,500 |
رقم گزارششده در رسانه، دسامبر ۲۰۲۵؛ تعرفه رسمی نیست و ممکن است تغییر کرده باشد.
شرکتها و نهادهای مسئول
- رویه گزارششدهجاری
توافق ششجانبه ایران، چین، ازبکستان، ترکیه، ترکمنستان و قزاقستان در استانبول امضا شد. مدیرعامل بندر خشک آپرین نقش آن را در کاهش هزینه حمل برجسته کرده است.
وضعیت فعلی و اختلالها (۲۰۲۵–۲۰۲۶)
- رویه گزارششدهپیشنهادی
در دست ساخت: خط چین–قرقیزستان–ازبکستان حدود ۴۸۰ کیلومتر (بیش از ۳۰۴ کیلومتر در قرقیزستان)؛ در ژوئیه ۲۰۲۶ وارد مرحله ساخت فعال شد. این مسیر هنوز برای حمل به ایران عملیاتی نیست.
تاریخ: 2026-07-13
- رویه گزارششدهجاری
تحلیلگران معتقدند تحریمهای اکتبر ۲۰۲۶ آمریکا علیه راهآهن ایران ممکن است این مسیر را پرهزینهتر و کماطمینانتر کند.
تاریخ: 2026-10-01
محدودیتهای ترانزیت و اسناد
- تحلیلجاری
ایران از ۱۹۹۷ عضو سازمان همکاری راهآهنها (OSJD) است که موافقتنامه SMGS را اداره میکند. برای حمل با کشورهای عضو SMGS (مانند ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان و روسیه) معمولاً بارنامه SMGS یا بارنامه مشترک CIM/SMGS به کار میرود؛ نوع سند را برای هر محموله از اپراتور و راهآهن مبدأ تأیید کنید.
مرجع: OSJD
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) «شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران»، «شرکت قطارهای مسافری رجا» و شرکتی با نام ثبتشده «Sherkat-E Rah Ahan-E Khamle-O-Naghle» را ذیل فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ به فهرست تحریم افزود. خزانهداری آمریکا دلیل این اقدام را استفاده از راهآهن برای حمل نفت و حفظ تجارت منطقهای در شرایط محاصره دریایی اعلام کرده است. پیش از هر قرارداد حمل یا پرداخت مرتبط با راهآهن ایران، مشاوره حقوقی تحریم بگیرید.
سند: E.O. 13902 — تاریخ: 2026-10-01 — اجرا: 2026-10-01 — مرجع: U.S. Treasury / OFAC
منابع
- Tasnim News Agency(2025-05-25)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Eghtesad Online(2025-12-04)رسانهٔ خبری
- The Maritime Executive(2026-04-27)رسانهٔ خبری
- Kun.uz (citing Kyrgyz Ministry of Transport and Communications)(2026-07-13)رسانهٔ خبری
- Al Jazeera(2026-09-27)رسانهٔ خبری
- Index 1520 (railway industry portal) - INSTC overview(n.d.)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- gCaptain(2026-10-01)رسانهٔ خبری
- Wikipedia - Organisation for Co-operation between Railways (OSJD)(n.d. (accessed 2026-11-11))مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- U.S. Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC)(2026-10-01)رسمی
- U.S. Department of the Treasury (press release: Operation Economic Outcast Targets Iran's Remaining Industrial Lifelines)(2026-10-01)رسمی