دانشنامه ترخیص کالا در گمرک ایران
همه اسناد، مجوزها و رویههای گمرکی واردات و صادرات ایران بهصورت راهنمای گامبهگام: چه کسی نیاز دارد، از کجا بگیرد، چه اطلاعاتی باید داشته باشد، چه کسی صادر یا تأیید میکند، چه اشتباهاتی محموله را متوقف میکند، و چه مقرراتی حاکم است — هر مورد با ماده قانونی یا بخشنامه، تاریخ و منبع.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
این صفحه اطلاعرسانی عمومی است و مشاوره حقوقی نیست. بخشنامههای گمرکی مرتب تغییر میکند و چند رقم مربوط به ۱۴۰۵ فقط از گزارشهای خبری آمده است (با برچسب «گزارش ثانویه»). پیش از ارسال، الزامات فعلی کالای خود را از گمرک ایران، ترخیصکار دارای پروانه یا مرجع صادرکننده مجوز استعلام کنید. فقط رویههای قانونی شرح داده شده است.
اسناد تجاری و گمرکی
ثبت سفارش مجوز ورود کالاست که واردکننده پیش از حمل در سامانه جامع تجارت از وزارت صنعت، معدن و تجارت میگیرد. طبق قانون مقررات صادرات و واردات، موافقت با ورود کالا مجوز ترخیص نیز به شمار میآید.
جاریاظهارنامه گمرکیاظهارنامه بیان کتبی یا الکترونیکی رویه گمرکی درخواستی برای کالاست که صاحب کالا یا نماینده قانونی او همراه اسناد به گمرک تسلیم میکند. صاحب کالا مسئول صحت اظهارنامه و اسناد پیوست است.
جاریپروانه گمرکیپروانه گمرکی سندی است که گمرک پس از پایان ارزیابی و پرداخت وجوه برای رویه اظهارشده صادر میکند و سند مثبته ورود یا صدور قانونی کالاست.
جاریقبض انبارقبض انبار سندی است که مرجع تحویلگیرنده (مثلاً سازمان بنادر یا انبار عمومی) هنگام تحویل کالا به انبار گمرکی صادر میکند و شماره آن باید در اظهارنامه ثبت شود. از ۱۴۰۰ فقط قبض و حواله الکترونیکی معتبر است.
جاریبارنامه و اسناد حمل (دریایی، CMR، راهآهن، هوایی)سند حمل مالکیت محموله و مسیر آن را نشان میدهد و پیوست الزامی اظهارنامه واردات است. شرکت حملونقل با ترخیصیه به گمرک اعلام میکند که گیرنده میتواند تشریفات را انجام دهد.
جاریفاکتور تجاری (سیاهه خرید) و پیشفاکتورپیشفاکتور مبنای ثبت سفارش است و فاکتور نهایی (سیاهه خرید) مبنای ارزش گمرکی؛ اگر سیاهه ارائه نشود یا ارزش آن پذیرفته نشود، گمرک ارزش را با روشهای ترتیبی قانون تعیین میکند.
جاریپکینگ لیست (صورت عدلبندی)آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی صورت عدلبندی را برای واردات و صادرات «در صورت یکنواخت نبودن کالا» الزامی کرده است؛ در عمل برای ارزیابی بستهبهبسته کاربرد دارد.
جاریگواهی مبدأمرجع صدور گواهی مبدأ در ایران طبق ماده ۱۷ قانون امور گمرکی اتاق بازرگانی است. گواهی مبدأ برای تعرفه ترجیحی، محدودیتهای تجاری یا ملاحظات بهداشتی مطالبه میشود و برای موافقتنامه ایران و اوراسیا (اجرا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴) گواهی مخصوص لازم است.
جاریمجوزها
کالای وارداتی مشمول استاندارد اجباری بدون تأیید سازمان ملی استاندارد ترخیص نمیشود؛ تأیید معمولاً بر پایه گواهی انطباق یا بازرسی در مبدأ (COI) و استعلام سامانهای انجام میشود.
نیازمند تأیید از مرجع رسمیمجوزهای بهداشتی و قرنطینهای (غذا و دارو، دامپزشکی، حفظ نباتات)مواد غذایی، دارو، آرایشیبهداشتی و تجهیزات پزشکی به مجوز سازمان غذا و دارو؛ دام زنده و فرآورده خام دامی به مجوز بهداشتی سازمان دامپزشکی؛ و گیاه و فرآورده گیاهی به گواهی و بازرسی قرنطینه سازمان حفظ نباتات نیاز دارند.
نیازمند تأیید از مرجع رسمیمجوزهای تخصصی کالاکالای مجاز مشروط کالایی است که ورود یا صدور آن به موافقت قبلی یک یا چند دستگاه نیاز دارد؛ ارائه مجوز جعلی، منقضی یا تکراری قاچاق است و قاچاق کالای مشروط جزای نقدی یک تا سه برابر ارزش بهعلاوه ضبط دارد.
جاریرویههای گمرکی
ارزش گمرکی کالای وارداتی بهای خرید در مبدأ بهاضافهٔ بیمه و حمل و سایر هزینهها تا اولین دفتر گمرکی (مبنای سیف) است و با نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی به ریال تبدیل میشود. اگر سیاهه پذیرفته نشود، گمرک بهترتیب از پنج روش جایگزین استفاده میکند. برای سال ۱۴۰۵ طبق گزارشها نرخ ارز مبنای حقوق ورودی، میانگین نرخ بهمن ۱۴۰۴ در بازار مورد تأیید بانک مرکزی است.
جاریتعرفه و کد HSطبقهبندی کالا بر پایهٔ نظام هماهنگ (HS) انجام میشود که ایران از ۱۳۷۳ به کنوانسیون آن پیوسته است. نرخها و شرایط ورود در جدول تعرفهٔ کتاب مقررات صادرات و واردات آمده است؛ نسخهٔ جدید جدول در مرداد ۱۴۰۵ با حقوق گمرکی پیشفرض ۴٪ منتشر شد. پیش از اظهار میتوان نظر مشورتی تعرفه گرفت؛ این نظر فقط پس از تأیید کمیسیون اختلافات الزامآور است.
جاریحقوق ورودی و مالیاتها«حقوق ورودی» در قانون برابر است با حقوق گمرکی ۴٪ ارزش گمرکی بهاضافهٔ سود بازرگانی (تعیینشده توسط هیئت وزیران) و سایر وجوهی که گمرک بهموجب قانون وصول میکند؛ هزینهٔ خدمات جزو آن نیست. در جدول ۱۴۰۵ حقوق گمرکی پیشفرض ۴٪ است با استثناهایی (۱٪، ۶٪، نرخهای ویژهٔ موبایل). مالیات بر ارزش افزوده در ۱۴۰۵ طبق گزارشها یک واحد افزایش یافته و ۱۰٪ است.
جاریارزیابی، کارشناسی و حل اختلافکالای اظهارشده از نظر نوع، تعداد، وزن، ارزش، مبدأ، تعرفه و مجوزها ارزیابی میشود. اختلاف در تعرفه، ارزش، جریمه (غیر از قاچاق) و مقررات گمرکی ابتدا در واحدهای ستادی گمرک و سپس در کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی (سپردهٔ ۰٫۵٪) و کمیسیون تجدیدنظر (سپردهٔ ۱٪) رسیدگی میشود؛ رأی تجدیدنظر فقط از نظر شکلی ظرف ۳۰ روز در دیوان عدالت اداری قابل شکایت است.
جاریمسیرهای سبز، زرد و قرمزقانون، کنترل گمرکی را بر مدیریت خطر، بازرسی منظم یا اتفاقی و روشهای مبتنی بر حسابرسی بنا کرده است. در عمل، سامانهٔ گمرک هر اظهارنامه را به یکی از سه مسیر سبز، زرد یا قرمز میفرستد. تعریف رسمی رنگها و درصد هر مسیر در متن رسمی خوانده نشد؛ گمرک در شهریور ۱۴۰۵ گفت سهم مسیر سبز افزایش یافته و میانگین زمان ترخیص از ۱۴۳ به ۷۳ ساعت رسیده است.
جاریترخیص قطعی (ورود قطعی)ورود قطعی رویهای است که کالا با پرداخت حقوق ورودی و هزینهٔ خدمات و انجام همهٔ تشریفات برای مصرف داخلی ترخیص میشود و نیاز به همهٔ مجوزهای لازم دارد. تشریفات در اولین گمرک مجاز انجام میشود یا کالا با عبور داخلی به گمرک مقصد میرود. اظهار در EPL انجام میشود و ثبت سفارش در سامانهٔ جامع تجارت پیشنیاز معمول است.
جاریترانزیت (عبور خارجی و عبور داخلی)عبور خارجی کالایی است که از یک گمرک مجاز وارد و تحت نظارت از گمرک مجاز دیگری خارج میشود. عبور داخلی انتقال کالای گمرکنشده بین دو گمرک یا محل تحت نظارت برای انجام تشریفات قطعی در مقصد است. هر دو با پلمب، تضمین و مهلت انجام میشوند؛ کالای تحت پوشش کارنهٔ تیر بدون اظهارنامه و تضمین جداگانه عبور میکند. اتاق بازرگانی ایران انجمن صادرکننده و ضامن کارنهٔ تیر است.
جاریورود موقت و صدور موقتورود موقت برای کالاهای معین (نمایشگاه، تجهیزات پروژه، تعمیر، ظروف بستهبندی صادراتی و …) با تضمین و مهلت تعیینشده توسط گمرک است و کالا باید بدون تغییر (جز استهلاک) خارج شود. ورود موقت برای پردازش با مجوز قبلی گمرک ایران است و مهلت صدور محصول یک سال از ترخیص است (قابل تمدید). صدور موقت برای ساخت، تعمیر، نمایشگاه، وسیلهٔ نقلیه و خدمات فنیومهندسی با تعهد یا تضمین است.
جاریمرجوعی و کالای صادراتی برگشتی«مرجوعی» رویهای است که کالای وارده موجود در گمرک را تا پیش از فروش بهعنوان متروکه میتوان برای اعاده به خارج اظهار و ترخیص کرد. کالای صادرات قطعی که بدون استفاده بازگردد، با ارائهٔ اسناد صدور، گواهیهای قرنطینه/بهداشتی/ایمنی و بازپرداخت مزایای صادراتی، بدون حقوق ورودی ترخیص میشود؛ اگر استفاده یا تعمیر شده باشد با پرداخت حقوق ورودی و بدون ثبت سفارش.
جاریصادرات قطعیصدور قطعی خروج کالای داخلی برای فروش یا مصرف در خارج است. کالا در گمرک داخلی یا مرزی مجاز اظهار، ارزیابی، پلمب و با پروانه از مرز مجاز خارج میشود. پروانهٔ صادراتی مبنای تعهد بازگشت ارز است که در صفحهٔ جداگانهٔ بازگشت ارز صادراتی گلوبال گیتی شرح داده شده است.
جاریصادرات مجددقانون امور گمرکی «صادرات مجدد» را بهعنوان رویهٔ جداگانه تعریف نکرده است. خروج دوبارهٔ کالای خارجی از چند مسیر قانونی انجام میشود: مرجوعی برای کالایی که هنوز در گمرک است، تسویهٔ ورود موقت، صدور محصول ورود موقت برای پردازش، و صدور عین کالای واردات قطعی با استرداد حقوق ورودی (دراوبک). کالایی که برای صادرات به مناطق آزاد یا ویژه برده و از آنجا صادر شود نیز مشمول استرداد است.
جاریاصلاح اظهارنامه، تغییر عنوان، متروکه و مهلت انبارتا پیش از تخصیص شمارهٔ ثبت، اظهارکننده حق هرگونه اصلاح دارد. پس از اظهار، اشتباهی که زیان مالی برای دولت ندارد با جریمهٔ ماده ۱۱۰ و اجازهٔ رئیس گمرک اصلاح میشود؛ مغایرت زیانآور جریمهٔ ماده ۱۰۸ دارد. تغییر عنوان اظهار تا پیش از خروج کالا با پرداخت جریمه ممکن است. مهلت انبار گمرکی سه ماه (بهاضافهٔ حداکثر دو ماه تمدید) است و سپس کالا متروکه میشود.
جاریمدارک اختصاصی هر گروه کالایی
مجوزهای تخصصی برای هر کالا متفاوت است. این فهرست مراجع معمول را نشان میدهد؛ الزام دقیق هر ردیف تعرفه در کتاب مقررات صادرات و واردات سال جاری و سامانه جامع تجارت تعیین میشود.
مواد غذایی و آشامیدنی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- ثبت منبع و محصول و کد IRC در سامانه TTAC سازمان غذا و دارو
- گواهی بهداشت مبدأ (در صورت لزوم قانونیشده) و گواهی آنالیز
- نمونهبرداری در گمرک، مجوز ترخیص و سپس مجوز مصرف
- درج کد IRC روی بستهبندی (از ۱۴۰۱/۱۰/۰۱)
- برای کالاهای اساسی: گواهی بازرسی مبدأ COI طبق گزارش ۱۴۰۵/۰۴/۱۶ (تأییدنشده)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- گواهی بهداشت صادراتی سازمان غذا و دارو بنا به درخواست مقصد (رویه دقیق تأیید نشد)
دارو و تجهیزات پزشکی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- دارو: ثبت دارو و پروانه ورود و کد IRC نزد سازمان غذا و دارو، مجوز ترخیص در TTAC
- تجهیزات پزشکی: ثبت شرکت و درخواست مجوز واردات در سامانه IMED اداره کل تجهیزات پزشکی، کد IRC و سپس ترخیص
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- مجوز صادرات از سازمان غذا و دارو (جزئیات تأیید نشد)
آرایشی و بهداشتی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- ثبت محصول و کد IRC در سامانه TTAC سازمان غذا و دارو
- مجوز ترخیص و مجوز مصرف پس از نمونهبرداری
- در صورت شمول، استاندارد اجباری
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- گواهی سازمان غذا و دارو بنا به درخواست مقصد (تأیید نشد)
مواد شیمیایی و پتروشیمی (از جمله قیر و پلیمرها)
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- برای مواد فهرستشده: مجوز مربوط به فهرست مواد شیمیایی کنترلی ستاد مبارزه با مواد مخدر (رویه تأیید نشد)
- در صورت شمول، استاندارد اجباری
- برگه اطلاعات ایمنی (MSDS) در عمل خواسته میشود (تجربه بازار، تأیید نشد)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- قیر: عرضه و قیمتگذاری داخلی تابع استفساریه ۱۴۰۵ مجلس (۵۰ درصد قیمت بورس برای ردیف بودجه)؛ مجوز صادراتی ویژه تأیید نشد
- برخی محصولات پتروشیمی مشمول عوارض صادراتیاند؛ شمار ردیفها در فروردین ۱۴۰۵ از ۶۹ به ۴۷ کاهش یافت (گزارش رسانهای)
- رفع تعهد ارزی طبق مقررات بانک مرکزی
فرآوردههای نفتی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- موافقت وزارت نفت (جزئیات تأیید نشد)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- مجوز وزارت نفت یا شرکت ملی پالایش و پخش؛ یک عنوان مجوز جدید بر پایه بودجه ۱۴۰۴ در درگاه ملی مجوزها تصویب شده (ارتباط با صادرات تأیید نشد)
- قانون مقررات صادرات و واردات نفت خام و فرآوردههای پاییندستی آن را تابع مقررات خاص خود میداند (ماده ۱۳)
محصولات کشاورزی و بذر
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- مجوز قرنطینه گیاهی و گواهی بهداشت گیاهی مبدأ؛ بازرسی قرنطینه در گمرک (سازمان حفظ نباتات)
- بذر و نهال: ثبت رقم و گواهی بذر منحصراً توسط مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال (قانون ۱۳۸۲)
- موافقت وزارت جهاد کشاورزی در ثبت سفارش برای کالاهای مشمول (جزئیات تأیید نشد)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- گواهی بهداشت گیاهی پس از بازرسی کارشناس قرنطینه از محل تولید تا گمرک
- رعایت الزامات کشور مقصد؛ وزارت جهاد در آبان ۱۴۰۴ ادعای استرالیا درباره سوسک خاپرا را به سازمان حفظ نباتات ارجاع داد
دام زنده و فرآوردههای دامی
جاری گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- مجوز بهداشتی ورود سازمان دامپزشکی (ورود بدون آن ممنوع است)
- گواهی بهداشت دامی مبدأ
- قرنطینه و آزمایش در مبادی ورودی
- برای فرآوردههای غذایی بستهبندیشده، حسب مورد مجوز سازمان غذا و دارو
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- گواهی بهداشتی سازمان دامپزشکی برای صدور دام زنده و فرآورده خام دامی
- منع صدور برخی اقلام دامی و گونههای جانوری طبق ماده ۱۲۶ قانون امور گمرکی
- ekhtebar.ir (re-publication of IVO health-control regulation for live animals and raw animal products)(undated in result)رسمی
- ekhtebar.ir (re-publication of قانون سازمان دامپزشکی کشور ۱۳۵۰)(1350 (1971))رسمی
- ekhtebar.ir (re-publication of قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰/۰۸/۲۲, amended to 1401/02/11)(1390-08-22 (2011-11-13); read 2026-11-11)رسمی
- Mehr News Agency(1405-05-03 (2026-07-25))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
کالای برقی و الکترونیکی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- تأیید سازمان ملی استاندارد برای کالاهای مشمول استاندارد اجباری (گواهی بازرسی یا انطباق)
- برچسب انرژی برای لوازم مشمول (جزئیات تأیید نشد)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
تجهیزات مخابراتی
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- تأیید نمونه یا ارزیابی انطباق سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و پاسخ استعلام به گمرک
- تلفن همراه: ثبت سفارش با وزارت صنعت؛ طبق گزارش ۱۴۰۵ فقط گوشی زیر ۴۰۰ یورو با سهمیه؛ ثبت در سامانه همتا
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
خودرو و قطعات یدکی
جاری گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- ثبت سفارش وزارت صنعت؛ تأیید سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست؛ تأیید منشأ ارز توسط بانک مرکزی (گزارش مهر ۲۹ تیر ۱۴۰۵)
- گواهیهای انطباق پذیرفتهشده مانند تأیید نوع، WVTA، COC اروپا یا تأییدیه اوراسیا (گزارش رسانهای)
- خودروی ایرانیان مقیم خارج: ثبت سفارش، اظهار و ترخیص تا پایان ۱۴۰۵
- ترخیص بدون شناسه ارزش TSC با هشدار قرمز و شمارهگذاری مشروط (ابلاغیه مهر ۱۴۰۵)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
مصالح ساختمانی (سیمان، فولاد)
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- استاندارد اجباری برای اقلام مشمول (تأیید فهرست ۱۴۰۵ انجام نشد)
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
- سیمان و کلینکر: صادرات فقط با گواهی خرید از رینگ صادراتی بورس کالا؛ قیمت رینگ مبنای ارزش گمرکی؛ گواهی تا ۶ ماه معتبر (ابلاغ سازمان توسعه تجارت، خبر ۱۴۰۴/۰۶/۲۵)
- فولاد: عوارض صادراتی؛ طبق گزارش دنیای اقتصاد مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۰۸ عوارض شمش از ۱۷ به ۸ درصد و اسلب از ۲۲ به ۱۷ درصد کاهش یافت (گزارش مربوط به ۱۴۰۱ است؛ نرخ جاری تأیید نشد)
منسوجات و پوشاک
نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویهواردات
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، کارت بازرگانی، فاکتور، سند حمل، قبض انبار الکترونیکی و اظهارنامه EPL (پایه همه گروهها)
- استاندارد اجباری برای اقلام مشمول (تأیید نشد)
- مقررات خاص واردات پوشاک در این پژوهش یافت نشد
صادرات
- کارت بازرگانی، سیاهه فروش، پکینگ لیست در صورت غیریکنواختی، گواهی مبدأ در صورت درخواست مقصد، اظهارنامه و پروانه صادراتی EPL (پایه همه گروهها)
تعارض منابع
هر جا منابع با هم اختلاف دارند، هر دو روایت آمده است.
- مقاله سایت میگوید «هر واردکننده و صادرکننده» کارت بازرگانی لازم دارد؛ ماده ۳ قانون مقررات صادرات و واردات کارت را برای واردات و صادرات تجاری لازم میداند و تعاونیهای مرزنشین، ملوانان، پیلهوران و کارگران ایرانی مقیم خارج را معاف کرده است.
- فهرست «اسناد کلیدی» سایت بیمهنامه و گواهی بازرسی را اسناد عمومی آورده است؛ ماده ۵۸ آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی آنها را بهطور عام نام نمیبرد (در «سایر اسنادی که گمرک لازم بداند» یا مجوزهای کالای مشمول میگنجند) و طبق تبصره ۲ همان ماده گواهی مبدأ هم در شرایطی قابل صرفنظر است.
- سایت میگوید اظهارنامه در سامانه جامع گمرکی (EPL) ثبت میشود؛ ابلاغیههای مهر ۱۴۰۵ نشان میدهند سامانه جدید IRICS در کنار EPL به کار میرود (دستکم برای تأیید سفر خروج).
- سایت میگوید کالای مشمول استاندارد اجباری بدون «گواهی انطباق» ترخیص نمیشود؛ این با منابع سازگار است، اما گمرک تأکید کرده تغییر کد تعرفه کالا را از شمول خارج نمیکند و برای کالاهای اساسی COI گزارش شده است.
- مقالهٔ فعلی سایت «گواهی مبدأ» را در فهرست اسناد اصلی آورده است. طبق تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۵۸ آییننامهٔ اجرایی، اگر کشور سازنده احراز شده باشد، کالا از کشورهای ممنوعالمعامله نباشد و مشمول تعرفهٔ ترجیحی یا محدودیت مقداری نباشد، گمرک میتواند گواهی مبدأ را لازم نداند. این تناقض صریح نیست، ولی بهتر است «در صورت لزوم» افزوده شود.
- مقالهٔ فعلی سایت گمرک را «مسئول تشریفات گمرکی در مبادی ورودی» معرفی میکند. مادهٔ ۲ قانون امور گمرکی مسئولیت گمرک را در مبادی ورودی و خروجی و برای عبور (ترانزیت) کالا تعریف میکند. این تناقض نیست و فقط ناقص است.
بر پایه قانون امور گمرکی (۱۳۹۰ با اصلاحات) و آییننامه اجرایی آن که متن کامل آنها خوانده شد، و گزارشهای خبری تاریخدار برای تغییرات ۱۴۰۵. سایتهای دولتی مانند irica.ir، epl.irica.ir، ntsw.ir و tpo.ir هنگام بررسی در دسترس نبودند؛ مواردی که به آنها وابسته است «گزارش ثانویه» علامت خوردهاند.
تهیهشده توسط تیم پژوهش گلوبال گیتیمنابع و روش تهیه