اظهارنامه گمرکی
اظهارنامه بیان کتبی یا الکترونیکی رویه گمرکی درخواستی برای کالاست که صاحب کالا یا نماینده قانونی او همراه اسناد به گمرک تسلیم میکند. صاحب کالا مسئول صحت اظهارنامه و اسناد پیوست است.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
این صفحه اطلاعرسانی عمومی است و مشاوره حقوقی نیست. بخشنامههای گمرکی مرتب تغییر میکند و چند رقم مربوط به ۱۴۰۵ فقط از گزارشهای خبری آمده است (با برچسب «گزارش ثانویه»). پیش از ارسال، الزامات فعلی کالای خود را از گمرک ایران، ترخیصکار دارای پروانه یا مرجع صادرکننده مجوز استعلام کنید. فقط رویههای قانونی شرح داده شده است.
چه کسی نیاز دارد
از کجا و چگونه
چه اطلاعاتی باید درج شود
- رویه گمرکی درخواستی (ورود قطعی، صادرات، ورود موقت، عبور و غیره)
- مشخصات صاحب کالا و کد ملی یا شناسه ملی
- شرح کالا، کد تعرفه، تعداد، وزن و ارزش
- شماره ثبت سفارش و شماره قبض انبار معتبر
- کشور مبدأ و سند حمل
- پیوستها طبق ماده ۵۸ آییننامه اجرایی: اسناد خرید، سند حمل، ترخیصیه، قبض انبار، مجوزها و گواهیها، اسناد بانکی، گواهی مبدأ، صورت عدلبندی در صورت یکنواخت نبودن کالا
صادرکننده یا تأییدکننده
گامبهگام
- تحویل کالا به انبار گمرکی و دریافت قبض انبار
- در صورت نیاز، رؤیت، توزین یا نمونهبرداری پیش از اظهار با اجازه کتبی گمرک (ماده ۵۹ آییننامه)
- در صورت تردید در طبقهبندی، درخواست نظر مشورتی تعرفه پیش از اظهار (ماده ۴۳ قانون)
- تنظیم و ثبت اظهارنامه با امضای دیجیتال در سامانه و بارگذاری اسناد
- پذیرش، تعیین مسیر و ارزیابی اسنادی یا فیزیکی
- استعلام مجوزهای دستگاههای تخصصی
- پرداخت حقوق ورودی و سایر وجوه
- صدور پروانه گمرکی و مجوز خروج کالا (بیجک)
اشتباهاتی که موجب توقف یا جریمه میشود
- کشف مغایرت پس از اظهار و پیش از ترخیص که زیان مالی دولت دارد: اخذ مابهالتفاوت بهعلاوه جریمه ۱۰ تا ۱۰۰ درصد آن و حداقل ۵۰ درصد اگر مابهالتفاوت بیش از ۵۰ درصد حقوق ورودی باشد (ماده ۱۰۸)
- اظهار خلاف بدون زیان مالی دولت: جریمه و اصلاح اظهارنامه با اجازه کتبی رئیس گمرک (ماده ۱۱۰)
- اظهار کالا با نام کالای دیگری که حقوق ورودی کمتری دارد با اسناد خلاف واقع یا جعلی، که قاچاق است (بند ح ماده ۱۱۳)
- اظهار چند ردیف مانیفست در یک اظهارنامه یا تقسیم محتوای یک بسته (ماده ۶۰ آییننامه)
- نبود وکالتنامه رسمی و معرفینامه برای اظهارکننده (تبصرههای ۳ و ۴ ماده ۵۸ آییننامه)
- عدم تطابق کد ملی صاحب کالا در قبض انبار و اظهارنامه (رویه گزارششده از تیر ۱۴۰۴)
مقررات حاکم
- جاری متن رسمی خوانده شد
اظهار، بیان کتبی یا شفاهی رویه گمرکی درخواستی است؛ در اظهار الکترونیکی هویت اظهارکننده با گواهی امضای دیجیتال احراز میشود.
- سند:
- قانون امور گمرکی، ماده ۱ (بندهای الف و ب)
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری متن رسمی خوانده شد
اظهار توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی او انجام میشود و صاحب کالا مسئول صحت اظهارنامه و اسناد است.
- سند:
- قانون امور گمرکی، ماده ۳۹ و تبصره ۲
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری متن رسمی خوانده شد
کالای فوری با اجازه رئیس گمرک پیش از اظهار ترخیص میشود و تشریفات کامل باید ظرف هفت روز کاری انجام شود؛ صاحب کالا میتواند پیش از اظهار نظر مشورتی تعرفه بخواهد.
- سند:
- قانون امور گمرکی، مواد ۴۲ و ۴۳
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری متن رسمی خوانده شد
اسناد لازم پیوست اظهارنامه واردات و صادرات؛ رئیس گمرک در موارد استثنایی میتواند اظهارنامه را بدون برخی اسناد (جز ترخیصیه، موافقت بانک و مجوزها) بپذیرد، اما ترخیص منوط به ارائه همه اسناد است.
- سند:
- آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی، ماده ۵۸ و تبصره ۱
- تاریخ:
- ۱۳۹۱/۱۲/۰۶ (اصلاحات تا ۱۳۹۵) (2013-02-24)
- اجرا:
- 2013
- مرجع:
- هیئت وزیران
- جاری متن رسمی خوانده شد
کالای چند ردیف مانیفست یا بارنامه را نمیتوان در یک اظهارنامه اظهار کرد؛ کالای یک اعتبار یا یک سیاهه خرید که با چند بارنامه حمل شده با یک اظهارنامه قابل اظهار است.
- سند:
- آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی، ماده ۶۰ و تبصره ۱
- تاریخ:
- ۱۳۹۱/۱۲/۰۶ (2013-02-24)
- اجرا:
- 2013
- مرجع:
- هیئت وزیران
- جاری متن رسمی خوانده شد
مغایرت پس از اظهار و قبل از ترخیص با زیان مالی دولت: مابهالتفاوت بهعلاوه جریمه ۱۰ تا ۱۰۰ درصد؛ اگر مابهالتفاوت بیش از ۵۰ درصد حقوق ورودی باشد جریمه حداقل ۵۰ درصد.
- سند:
- قانون امور گمرکی، ماده ۱۰۸ و تبصره ۱
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری متن رسمی خوانده شد
اظهار خلاف بدون زیان مالی دولت: جریمه و اصلاح اظهارنامه با اجازه کتبی رئیس گمرک. متن بازنشرشده مبلغ را ۱/۳۰۰/۰۰۰ تا ۲/۶۰۰/۰۰۰ ریال آورده که ظاهراً مبلغ تعدیلشده است؛ مبنای تعدیل بررسی نشد.
- سند:
- قانون امور گمرکی، ماده ۱۱۰
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری متن رسمی خوانده شد
اظهار کالای مجاز یا مشروط تحت عنوان کالای دیگر با حقوق ورودی کمتر و با اسناد خلاف واقع (اسنادی که با کالای اظهارشده تطبیق ندارد یا جعلی است) قاچاق گمرکی است.
- سند:
- قانون امور گمرکی، ماده ۱۱۳ بند ح
- تاریخ:
- ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ (2011-11-13)
- اجرا:
- 2012
- مرجع:
- مجلس شورای اسلامی
- جاری گزارش ثانویه
در ابلاغیه مهر ۱۴۰۵ درباره خودروهای ایرانیان خارج از کشور، گمرک هم به ثبت بیجک خروج در EPL و هم به تأیید سفر خروج در «سامانه جدید (IRICS)» اشاره کرده است؛ یعنی دو سامانه همزمان در کارند.
- سند:
- ابلاغیه گمرک ج.ا.ا (به ارجاع دستور ۱۴۰۵/۱۰۲۴۶۷۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۱۹)
- تاریخ:
- ۱۴۰۵/۰۷/۲۲ (تاریخ خبر) (2026-10-14)
- اجرا:
- 2026-10
- مرجع:
- گمرک ج.ا.ا
- نیازمند تأیید از مرجع رسمی گزارش ثانویه
به گزارش رسانهها، اظهارنامه سبز یا عادی ورود قطعی را میتوان بدون ابطال به اظهارنامه موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا تبدیل کرد، فقط در مرحله کارشناس سالن.
- سند:
- بخشنامه دفتر واردات گمرک (شماره در منبع نیامده)
- تاریخ:
- نامشخص
- مرجع:
- گمرک ج.ا.ا
منابع
- ekhtebar.ir (re-publication of قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰/۰۸/۲۲, amended to 1401/02/11)(1390-08-22 (2011-11-13); read 2026-11-11)رسمی
- ekhtebar.ir (re-publication of آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی، هیئت وزیران ۱۳۹۱/۱۲/۰۶، اصلاحات تا ۱۳۹۵)(1391-12-06 (2013-02-24); read 2026-11-11)رسمی
- davoudabadi.ir (article re-publication)(read 2026-11-11)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- davoudabadi.ir (article re-publication)(read 2026-11-11)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Mehr News Agency(1405-07-22 (2026-10-14))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Tejarat News(undated in result (2025–2026))رسانهٔ خبری
بر پایه قانون امور گمرکی (۱۳۹۰ با اصلاحات) و آییننامه اجرایی آن که متن کامل آنها خوانده شد، و گزارشهای خبری تاریخدار برای تغییرات ۱۴۰۵. سایتهای دولتی مانند irica.ir، epl.irica.ir، ntsw.ir و tpo.ir هنگام بررسی در دسترس نبودند؛ مواردی که به آنها وابسته است «گزارش ثانویه» علامت خوردهاند.