Global Giti
اسناد تجاری و گمرکی

اظهارنامه گمرکی

اظهارنامه بیان کتبی یا الکترونیکی رویه گمرکی درخواستی برای کالاست که صاحب کالا یا نماینده قانونی او همراه اسناد به گمرک تسلیم می‌کند. صاحب کالا مسئول صحت اظهارنامه و اسناد پیوست است.

انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری

این صفحه اطلاع‌رسانی عمومی است و مشاوره حقوقی نیست. بخشنامه‌های گمرکی مرتب تغییر می‌کند و چند رقم مربوط به ۱۴۰۵ فقط از گزارش‌های خبری آمده است (با برچسب «گزارش ثانویه»). پیش از ارسال، الزامات فعلی کالای خود را از گمرک ایران، ترخیص‌کار دارای پروانه یا مرجع صادرکننده مجوز استعلام کنید. فقط رویه‌های قانونی شرح داده شده است.

چه کسی نیاز دارد

صاحب کالا یا نماینده قانونی او؛ اشخاص حقوقی از طریق کارمند دارای وکالت رسمی و معرفی‌نامه یا کارگزار گمرکی دارای وکالت‌نامه رسمی؛ اشخاص حقیقی شخصاً یا از طریق کارگزار دارای کارت معتبر.

از کجا و چگونه

سامانه جامع امور گمرکی (EPL) گمرک ج.ا.ا؛ ابلاغیه‌های مهر ۱۴۰۵ از سامانه جدید IRICS در کنار EPL نام می‌برند.

چه اطلاعاتی باید درج شود

  • رویه گمرکی درخواستی (ورود قطعی، صادرات، ورود موقت، عبور و غیره)
  • مشخصات صاحب کالا و کد ملی یا شناسه ملی
  • شرح کالا، کد تعرفه، تعداد، وزن و ارزش
  • شماره ثبت سفارش و شماره قبض انبار معتبر
  • کشور مبدأ و سند حمل
  • پیوست‌ها طبق ماده ۵۸ آیین‌نامه اجرایی: اسناد خرید، سند حمل، ترخیصیه، قبض انبار، مجوزها و گواهی‌ها، اسناد بانکی، گواهی مبدأ، صورت عدلبندی در صورت یکنواخت نبودن کالا

صادرکننده یا تأییدکننده

اظهارکننده تنظیم می‌کند؛ گمرک محل می‌پذیرد، ارزیابی می‌کند و پس از پرداخت وجوه پروانه صادر می‌کند.

گام‌به‌گام

  1. تحویل کالا به انبار گمرکی و دریافت قبض انبار
  2. در صورت نیاز، رؤیت، توزین یا نمونه‌برداری پیش از اظهار با اجازه کتبی گمرک (ماده ۵۹ آیین‌نامه)
  3. در صورت تردید در طبقه‌بندی، درخواست نظر مشورتی تعرفه پیش از اظهار (ماده ۴۳ قانون)
  4. تنظیم و ثبت اظهارنامه با امضای دیجیتال در سامانه و بارگذاری اسناد
  5. پذیرش، تعیین مسیر و ارزیابی اسنادی یا فیزیکی
  6. استعلام مجوزهای دستگاه‌های تخصصی
  7. پرداخت حقوق ورودی و سایر وجوه
  8. صدور پروانه گمرکی و مجوز خروج کالا (بیجک)

اشتباهاتی که موجب توقف یا جریمه می‌شود

  • کشف مغایرت پس از اظهار و پیش از ترخیص که زیان مالی دولت دارد: اخذ مابه‌التفاوت به‌علاوه جریمه ۱۰ تا ۱۰۰ درصد آن و حداقل ۵۰ درصد اگر مابه‌التفاوت بیش از ۵۰ درصد حقوق ورودی باشد (ماده ۱۰۸)
  • اظهار خلاف بدون زیان مالی دولت: جریمه و اصلاح اظهارنامه با اجازه کتبی رئیس گمرک (ماده ۱۱۰)
  • اظهار کالا با نام کالای دیگری که حقوق ورودی کمتری دارد با اسناد خلاف واقع یا جعلی، که قاچاق است (بند ح ماده ۱۱۳)
  • اظهار چند ردیف مانیفست در یک اظهارنامه یا تقسیم محتوای یک بسته (ماده ۶۰ آیین‌نامه)
  • نبود وکالت‌نامه رسمی و معرفی‌نامه برای اظهارکننده (تبصره‌های ۳ و ۴ ماده ۵۸ آیین‌نامه)
  • عدم تطابق کد ملی صاحب کالا در قبض انبار و اظهارنامه (رویه گزارش‌شده از تیر ۱۴۰۴)

مقررات حاکم

منابع

  1. ekhtebar.ir (re-publication of قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰/۰۸/۲۲, amended to 1401/02/11)(1390-08-22 (2011-11-13); read 2026-11-11)رسمی
  2. ekhtebar.ir (re-publication of آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی، هیئت وزیران ۱۳۹۱/۱۲/۰۶، اصلاحات تا ۱۳۹۵)(1391-12-06 (2013-02-24); read 2026-11-11)رسمی
  3. davoudabadi.ir (article re-publication)(read 2026-11-11)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  4. davoudabadi.ir (article re-publication)(read 2026-11-11)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  5. Mehr News Agency(1405-07-22 (2026-10-14))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
  6. Tejarat News(undated in result (2025–2026))رسانهٔ خبری

بر پایه قانون امور گمرکی (۱۳۹۰ با اصلاحات) و آیین‌نامه اجرایی آن که متن کامل آنها خوانده شد، و گزارش‌های خبری تاریخ‌دار برای تغییرات ۱۴۰۵. سایت‌های دولتی مانند irica.ir، epl.irica.ir، ntsw.ir و tpo.ir هنگام بررسی در دسترس نبودند؛ مواردی که به آنها وابسته است «گزارش ثانویه» علامت خورده‌اند.

سایر موضوعات

تهیه‌شده توسط تیم پژوهش گلوبال گیتیمنابع و روش تهیه