راهنمای کامل تجارت ایران و پاکستان | ۲۰۲۶
تجارت ایران و پاکستان (برآورد ۳٫۱ میلیارد دلار برای ۱۴۰۴) به LPG و تجارت مرزی بلوچستان وابسته است. از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ پاکستان معافیت E-Form را لغو کرد و تجارت در تفتان و گبد متوقف شد؛ گبد ۲۴ اکتبر جزئی بازگشایی شد. پاکستان میگوید به رژیمهای تحریمی پایبند است و تهاتر تنها جایگزین رسمی پرداخت است.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
اطلاعات هر کشور تاریخدار و دارای منبع است و ممکن است تغییر کرده باشد. تحریمها و محدودیتهای بانکی فقط بهصورت واقعیت بیان شدهاند؛ برای هر معامله مشاوره حقوقی بگیرید. پیشنهادهای ورود به بازار «تحلیل» است، نه تضمین.
وضعیت روابط تجاری و توافقها
- رویه گزارششدهجاری
۲۴ مهر ۱۴۰۵ (۱۶ اکتبر ۲۰۲۶) وزارت بازرگانی پاکستان با یک یادداشت، تمدید معافیت E-Form (EIF) برای واردات از ایران (مورخ ۳ اکتبر) را فوراً لغو کرد؛ از ۱۷ اکتبر تردد بار تجاری در تفتان و گبد–ریمدان متوقف شد.
تاریخ: ۲۴ مهر ۱۴۰۵ · 2026-10-16 — اجرا: 2026-10-16 — مرجع: Ministry of Commerce, Pakistan
- رویه گزارششدهجاری
گبد–ریمدان ۲ آبان ۱۴۰۵ (۲۴ اکتبر) برای محمولههای دارای بارنامهٔ ۱۶ اکتبر یا پیش از آن بازگشایی شد؛ ایران گفت تا ۲۶ اکتبر بار آن هنوز عبور نمیکرد و وضعیت تفتان تأیید نشد.
تاریخ: 2026-10-26
- رویه گزارششدهجاری
سخنگوی وزارت خارجهٔ پاکستان گفت پاکستان به رژیمهای تحریمی قابل اعمال پایبند است؛ او دربارهٔ فشار آمریکا اظهار نظر نکرد.
مرجع: Ministry of Foreign Affairs, Pakistan
- رویه گزارششدهجاری
سازوکار تهاتر B2B پاکستان (SRO 642(I)/2023، از ۱ ژوئن ۲۰۲۳) برای افغانستان، ایران و روسیه در اکتبر ۲۰۲۵ سختگیرانهتر شد و تعریف «نهاد تحریمشده» و تطبیق فصلی ارزشها به آن اضافه شد.
سند: SRO 642(I)/2023 and October 2025 amendment — مرجع: Ministry of Commerce, Pakistan
آمار کلان تجارت (آخرین ارقام)
- آمار یا اطلاعیه رسمینیازمند تأیید از مرجع رسمی
معاون سازمان توسعهٔ تجارت ایران (مرداد ۱۴۰۴) تجارت ۱۴۰۴ را حدود ۳٫۱۲۹ میلیارد دلار (صادرات ایران ۲٫۴۲۳ و واردات ۰٫۷۰۶ میلیارد دلار) برآورد کرد؛ این رقم برآورد پیش از پایان سال است و آمار نهایی گمرک در منابع بررسیشده یافت نشد.
مرجع: Trade Promotion Organization of Iran
کالاهای اصلی صادرات و واردات
- رویه گزارششدهجاری
گاز مایع (LPG) از اقلام اصلی صادرات ایران به پاکستان است؛ گمرک پاکستان در هشت روز اول ژوئن ۲۰۲۶ معادل ۱۷٬۳۵۳ تن LPG را از گبد–ریمدان ترخیص کرد.
مرجع: Pakistan Customs
- رویه گزارششدهجاری
صادرات پاکستان که پس از توقف اکتبر ۲۰۲۶ از مرز عبور کرد شامل برنج، موز، سیبزمینی و کالاهای خردهفروشی بود.
فرصتها (مستند به داده)
- تحلیلجاری
توقف LPG ایران در اکتبر ۲۰۲۶ کمبود و جهش قیمت در پاکستان ایجاد کرد و پاکستان به واردات دریایی روی آورد؛ این نشاندهندهٔ وابستگی بازار است اما پایداری مسیر زمینی را تضمین نمیکند.
مقررات واردات کشور مقصد
- رویه گزارششدهجاری
واردات از ایران مستلزم ثبت E-Form (EIF) است که واردات و پرداخت بانکی آن را ثبت میکند؛ معافیت آن از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ لغو شد.
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
بانک مرکزی پاکستان پیشنهاد وزارت بازرگانی برای معافیت EIF و ابزار مالی در تجارت با ایران و افغانستان را نپذیرفت و اجرای توافقهای تهاتری را پیشنهاد کرد (تاریخ گزارش نامشخص).
مرجع: State Bank of Pakistan
- رویه گزارششدهجاری
دستور ترانزیت ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۲۵ آوریل ۲۰۲۶) پاکستان اجازه داد کالای کشورهای ثالث از پاکستان به ایران ترانزیت شود؛ شش مسیر جادهای بنادر پاکستان را به گذرگاههای ایران وصل میکند.
اجرا: 2026-04-25
تعرفه و مالیات
- رویه گزارششدهجاری
سیاست ملی تعرفهٔ ۲۰۲۵–۲۰۳۰ پاکستان: حذف حقوق گمرکی اضافی (ACD) طی چهار سال از بودجهٔ ۲۰۲۵–۲۶، حذف تدریجی عوارض تنظیمی (RD) طی پنج سال، کاهش طبقات و سقف ۱۵٪ برای حقوق گمرکی.
سند: National Tariff Policy 2025–30 — مرجع: Government of Pakistan
- رویه گزارششدهجاری
مالیات فروش (VAT) استاندارد ۱۸٪ است و واردات تجاری علاوه بر آن ۳٪ مالیات ارزش افزوده در مرحلهٔ واردات دارد.
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
حقوق و عوارض پاکستان بر پایهٔ HS و ارزشی است و مرتب تغییر میکند؛ نرخ روز را از وزارت بازرگانی/FBR بگیرید.
استاندارد و مجوزها
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
فهرست کالاهای مشمول گواهی اجباری سازمان استاندارد پاکستان (PSQCA) در منابع بررسیشده خوانده نشد؛ شمول هر کالا نیازمند تأیید از PSQCA است.
اسناد ترخیص در کشور مقصد
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
راهنمای رسمی آمریکا: بارنامه، فاکتور، فهرست عدلبندی، گواهی مبدأ، نسخهٔ اعتبار اسنادی و گواهی بیمه؛ برای واردات از ایران ثبت E-Form نیز لازم است.
پرداخت و تسویه
- رویه گزارششدهجاری
E-Form پرداخت بانکی واردات را ثبت میکند؛ تهاتر B2B تنها جایگزین رسمی اعلامشده است و قواعد آن در اکتبر ۲۰۲۵ سختتر شد.
- تحلیلجاری
ریسک تحریمهای آمریکا و سازمان ملل برای بانکها و شرکتهای LPG وجود دارد؛ مشاورهٔ حقوقی بگیرید و از کانالهای غیررسمی استفاده نکنید.
مسیرهای حمل
- رویه گزارششدهجاری
جاده: میرجاوه–تفتان، ریمدان–گبد، پیشین–مند و کوهک–چدگی؛ ریل: کویته–تفتان–زاهدان (تغییر عرض خط در زاهدان).
- رویه گزارششدهجاری
پاکستان پس از قطع زمینی اکتبر ۲۰۲۶ واردات دریایی LPG را افزایش داد.
گذرگاههای مرزی
- رویه گزارششدهجاری
میرجاوه–تفتان، ریمدان–گبد، پیشین–مند و کوهک–چدگی. جزئیات در صفحات گذرگاههای سایت.
محدودیتها و ممنوعیتها
- رویه گزارششدهجاری
سمت پاکستان: لغو معافیت E-Form و توقف تجاری اکتبر ۲۰۲۶؛ حملهٔ مسلحانه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر) به کامیونهای منتظر نزدیک گبد.
تاریخ: 2026-10-22
- رویه گزارششدهجاری
تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از پایان سپتامبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) با سازوکار ماشه بازگشت و آمریکا مقررات تحریمی ایران (ITSR) را اجرا میکند. این تحریمها بسته به طرف معامله، کالا، بانک و مسیر، هر معامله را تحت تأثیر قرار میدهند؛ پیش از قرارداد مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
تاریخ: 2025-09
نهادهای کلیدی حمل، گمرک و لجستیک
- رویه گزارششدهجاری
پاکستان: وزارت بازرگانی، بانک مرکزی پاکستان (SBP)، FBR/گمرک پاکستان، پنجرهٔ واحد پاکستان؛ اتاق بازرگانی گوادر برای گبد.
ریسکها
- رویه گزارششدهجاری
امنیتی: حملات مسلحانه در بلوچستان و بستهشدن مرز به دلایل امنیتی.
- رویه گزارششدهجاری
مقرراتی: تغییر ناگهانی رویههای E-Form و تهاتر.
- رویه گزارششدهجاری
تحریمی و بانکی: پایبندی اعلامشدهٔ پاکستان به رژیمهای تحریمی.
پیشنهادهای ورود به بازار
- تحلیلجاری
قراردادها را با بند فورسماژور برای توقف مرزی و تغییر مقررات تنظیم کنید و پیش از بارگیری از ثبت E-Form یا قرارداد تهاتری معتبر طرف پاکستانی مطمئن شوید.
- تحلیلجاری
برای LPG، برنامهٔ جایگزین (تأخیر یا تغییر مسیر) را در قیمت لحاظ کنید. فرض: توقفهای مقطعی تکرار میشوند.
چکلیست بازرگان
- ثبت E-Form یا قرارداد تهاتر خریدار پاکستانی را پیش از بارگیری تأیید کنید.
- وضعیت روز تفتان و گبد را بررسی کنید.
- نرخ گمرکی و مالیات فروش ۱۸٪ + ۳٪ را در قیمت لحاظ کنید.
- شمول PSQCA را برای کالا استعلام کنید.
- طرفها و بانکها را از نظر تحریم بررسی کنید.
پرسشهای متداول
- چرا تجارت مرزی پاکستان و ایران در اکتبر ۲۰۲۶ متوقف شد؟
- وزارت بازرگانی پاکستان معافیت E-Form برای واردات از ایران را ۱۶ اکتبر لغو کرد و پاکستان به نگرانیهای امنیتی بلوچستان نیز اشاره کرد؛ گبد ۲۴ اکتبر جزئی بازگشایی شد.
- آیا تهاتر با پاکستان قانونی است؟
- بله، پاکستان سازوکار تهاتر B2B را با SRO 642(I)/2023 برای ایران، افغانستان و روسیه ایجاد کرده و در اکتبر ۲۰۲۵ قواعد آن را سختتر کرده است.
- مالیات فروش واردات در پاکستان چقدر است؟
- نرخ استاندارد ۱۸٪ و برای واردات تجاری ۳٪ اضافه در مرحلهٔ واردات.
منابع
- Al Jazeera(2026-10-26)رسانهٔ خبری
- Dawn(2026-10-25)رسانهٔ خبری
- Arab News (Pakistan)(2025-10)رسانهٔ خبری
- Arab News (Pakistan)(2025-06)رسانهٔ خبری
- PwC Worldwide Tax Summaries – Pakistan(2026-08-24)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- US International Trade Administration – Pakistan Country Commercial Guide(2026-02-26)رسمی
- US International Trade Administration – Pakistan Country Commercial Guide(2026-02-26)رسمی
- Iran Daily (citing Trade Promotion Organization of Iran)(2025-08-02)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Profit (Pakistan Today)(2026-06-11)رسانهٔ خبری
- Eurasianet(2026)رسانهٔ خبری
- Profit (Pakistan Today)رسانهٔ خبری
- US Treasury – OFACرسمی
- The Express Tribune(2026-10-26)رسانهٔ خبری
- Pinsent Masons (Out-Law)(2025-10)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه