راهنمای کامل تجارت ایران و آذربایجان | ۲۰۲۶
طبق گمرک آذربایجان، تجارت با ایران در ۲۰۲۵ معادل ۶۴۴ میلیون دلار بود که ۶۲۴ میلیون آن واردات از ایران است؛ لبنیات، پلاستیک و فولاد اقلام اصلیاند. تعرفهٔ آذربایجان ۰، ۵ یا ۱۵٪ و مالیات بر ارزش افزوده ۱۸٪ است. موافقتنامهٔ ترجیحی تأیید نشد و مرز در مارس ۲۰۲۶ کوتاهمدت بسته شد.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
اطلاعات هر کشور تاریخدار و دارای منبع است و ممکن است تغییر کرده باشد. تحریمها و محدودیتهای بانکی فقط بهصورت واقعیت بیان شدهاند؛ برای هر معامله مشاوره حقوقی بگیرید. پیشنهادهای ورود به بازار «تحلیل» است، نه تضمین.
وضعیت روابط تجاری و توافقها
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
در منابع بررسیشده موافقتنامهٔ تجارت ترجیحی یا آزاد میان ایران و آذربایجان یافت نشد؛ آذربایجان عضو اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیا نیست و موافقتنامهٔ ایران–اوراسیا شامل آن نمیشود.
- رویه گزارششدهجاری
اوایل اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) آذربایجان پس از حادثهٔ پهپادی در نخجوان گذرگاههای ایران را بست و حدود ۱۸ اسفند (۹ مارس) آنها را برای همهٔ بارها بازگشایی کرد.
تاریخ: 2026-03-09
- رویه گزارششدهپیشنهادی
گذرگاه جدید آقبند (کریدور ارس، اتصال سرزمین اصلی آذربایجان به نخجوان از خاک ایران) در دست ساخت است؛ رئیس گمرک آذربایجان (۲۹ آوریل ۲۰۲۶) گفت بهزودی باز میشود و افتتاح آن تأیید نشده است.
آمار کلان تجارت (آخرین ارقام)
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
کمیتهٔ دولتی گمرک آذربایجان: تجارت با ایران در ۲۰۲۵ معادل ۶۴۴٫۱ میلیون دلار (۰٫۵٪ کاهش)، شامل واردات از ایران ۶۲۴٫۱ میلیون و صادرات به ایران ۲۰ میلیون دلار.
مرجع: State Customs Committee of Azerbaijan
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
ژانویه–فوریهٔ ۲۰۲۶: تجارت ۱۱۷٫۶۴۶ میلیون دلار (۱۲٫۷٪ رشد).
مرجع: State Customs Committee of Azerbaijan
کالاهای اصلی صادرات و واردات
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
واردات آذربایجان از ایران در ۲۰۲۵ (دادههای COMTRADE): لبنیات، تخممرغ و عسل حدود ۹۱٫۱ میلیون دلار، پلاستیک ۸۹٫۹ میلیون، آهن و فولاد ۸۸٫۱ میلیون و محصولات آهنی/فولادی ۳۲٫۶ میلیون دلار.
فرصتها (مستند به داده)
- تحلیلجاری
لبنیات، پلاستیک و فولاد سه گروه اصلی واردات آذربایجان از ایراناند و صادرات آذربایجان به ایران اندک است (۲۰ میلیون دلار)؛ این ساختار بازار جاافتاده برای این گروهها را نشان میدهد. فرض: آمار COMTRADE با آمار گمرک آذربایجان همخوان است.
مقررات واردات کشور مقصد
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
مقررات تفصیلی واردات آذربایجان (مجوزها، ممنوعیتها) در منابع بررسیشده خوانده نشد و نیازمند تأیید از کمیتهٔ دولتی گمرک آذربایجان است.
تعرفه و مالیات
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
ساختار سهپلهٔ ۰، ۵ و ۱۵ درصد از ۲۰۱۸ اجرا میشود؛ مواد اولیه و ماشینآلات اغلب معاف و کالای نهایی و کشاورزی معمولاً ۱۵٪.
- رویه گزارششدهجاری
مالیات بر ارزش افزوده ۱۸٪ بر ارزش گمرکی بهعلاوهٔ حقوق و عوارض (جز VAT)؛ اکسایز بر کالاهای مشمول.
استاندارد و مجوزها
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
الزامات گواهی انطباق و استاندارد آذربایجان (AZSTAND) برای کالاهای ایرانی در منابع بررسیشده تأیید نشد؛ نیازمند تأیید از مرجع رسمی.
اسناد ترخیص در کشور مقصد
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
فهرست رسمی اسناد ترخیص گمرک آذربایجان در منابع بررسیشده خوانده نشد؛ از کمیتهٔ دولتی گمرک یا کارگزار مجاز استعلام کنید.
پرداخت و تسویه
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
دادهٔ رسمی دربارهٔ کانالهای پرداخت ایران–آذربایجان در منابع بررسیشده یافت نشد. بانکها و طرفها را از نظر تحریم بررسی و مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
مسیرهای حمل
- رویه گزارششدهجاری
جاده: آستارا–آستارا (اصلی) و بیلهسوار؛ نخجوان از جلفا و پلدشت–شاهتختی. ریل: اتصال ریلی آستارا–آستارا در ۲۰۱۸ افتتاح شد (کریدور شمال–جنوب).
- رویه گزارششدهپیشنهادی
کریدور ارس با گذرگاه آقبند در دست ساخت است (پیشنهادی/در حال ساخت).
گذرگاههای مرزی
- رویه گزارششدهجاری
آستارا، بیلهسوار، جلفا و پلدشت–شاهتختی (چهار گذرگاه فعال طبق سفیر ایران، نوامبر ۲۰۲۵)؛ اصلاندوز–هورادیز وضعیت نامشخص؛ کلاله–آقبند در دست ساخت. جزئیات در صفحات گذرگاههای سایت.
محدودیتها و ممنوعیتها
- رویه گزارششدهجاری
بستهشدن موقت مرز در مارس ۲۰۲۶ پس از حادثهٔ امنیتی نشان میدهد مرز ممکن است بیاطلاع قبلی بسته شود.
- رویه گزارششدهجاری
تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از پایان سپتامبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) با سازوکار ماشه بازگشت و آمریکا مقررات تحریمی ایران (ITSR) را اجرا میکند. این تحریمها بسته به طرف معامله، کالا، بانک و مسیر، هر معامله را تحت تأثیر قرار میدهند؛ پیش از قرارداد مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
تاریخ: 2025-09
نهادهای کلیدی حمل، گمرک و لجستیک
- رویه گزارششدهجاری
آذربایجان: کمیتهٔ دولتی گمرک و آژانس حملونقل زمینی (ظرفیت گذرگاهها). ایران: گمرک ایران.
ریسکها
- رویه گزارششدهجاری
امنیتی: بستهشدن مرز پس از حوادث (مارس ۲۰۲۶).
- تحلیلجاری
تجاری: عدم توازن شدید تجارت و نبود موافقتنامهٔ ترجیحی؛ تعرفهٔ ۱۵٪ برای بیشتر کالاهای نهایی و کشاورزی.
پیشنهادهای ورود به بازار
- تحلیلجاری
برای لبنیات، پلاستیک و فولاد، قیمت تحویل را با تعرفهٔ ۰/۵/۱۵٪ و مالیات ۱۸٪ محاسبه کنید و پیش از قرارداد الزامات استاندارد و دامپزشکی را از مرجع آذربایجانی استعلام کنید.
چکلیست بازرگان
- نرخ تعرفه (۰/۵/۱۵٪) و VAT ۱۸٪ را برای کد HS کنترل کنید.
- الزامات استاندارد و دامپزشکی را از مرجع آذربایجانی استعلام کنید.
- وضعیت روز گذرگاه آستارا یا نخجوان را بررسی کنید.
- بانکها و طرفها را از نظر تحریم بررسی کنید.
پرسشهای متداول
- حجم تجارت ایران و آذربایجان چقدر است؟
- طبق گمرک آذربایجان، ۶۴۴٫۱ میلیون دلار در ۲۰۲۵، شامل ۶۲۴٫۱ میلیون واردات از ایران.
- تعرفه و مالیات واردات آذربایجان چقدر است؟
- حقوق گمرکی ۰، ۵ یا ۱۵٪ و VAT ۱۸٪ بر ارزش گمرکی بهعلاوهٔ حقوق.
- آیا گذرگاه آقبند باز است؟
- در دست ساخت است؛ گمرک آذربایجان در آوریل ۲۰۲۶ گفت بهزودی باز میشود، اما افتتاح آن تأیید نشده است.
منابع
- Fineko/ABC.AZ (citing Azerbaijan State Customs Committee)(2026-02-03)رسانهٔ خبری
- Fineko/ABC.AZ (citing Azerbaijan State Customs Committee)(2026-03)رسانهٔ خبری
- Trading Economics (UN COMTRADE data)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- US International Trade Administration – Azerbaijan Country Commercial Guide(2026-01-12)رسمی
- PwC Worldwide Tax Summaries – Azerbaijan(2026-09-28)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- The Peninsula (citing TASS)(2026-03-09)رسانهٔ خبری
- The Star (Xinhua)(2026-04-30)رسانهٔ خبری
- Report.az(2025-11)رسانهٔ خبری
- US Treasury – OFACرسمی
- Railway Gazette(2018)رسانهٔ خبری
- Report.az (citing Azerbaijan's Land Transport Agency)(2024-12-31)رسانهٔ خبری
- Pinsent Masons (Out-Law)(2025-10)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه