راهنمای کامل تجارت ایران و قرقیزستان | ۲۰۲۶
قرقیزستان عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و طرف موافقتنامه تجارت آزاد با ایران است. حجم تجارت کوچک است: طبق کمیته ملی آمار قرقیزستان ۶۶ میلیون دلار در ده ماه نخست ۲۰۲۵. قرقیزستان مرز مشترک با ایران ندارد و حمل از طریق ازبکستان/ترکمنستان یا قزاقستان انجام میشود.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: پایین
اطلاعات هر کشور تاریخدار و دارای منبع است و ممکن است تغییر کرده باشد. تحریمها و محدودیتهای بانکی فقط بهصورت واقعیت بیان شدهاند؛ برای هر معامله مشاوره حقوقی بگیرید. پیشنهادهای ورود به بازار «تحلیل» است، نه تضمین.
وضعیت روابط و توافقهای نافذ
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
موافقتنامه تجارت آزاد کامل اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) و ایران از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۱۵ مه ۲۰۲۵) لازمالاجرا شده و قرقیزستان بهعنوان عضو EAEU طرف آن است؛ این موافقتنامه جایگزین موافقتنامه موقت سال ۲۰۱۹ شد و به گفته کمیسیون اقتصادی اوراسیا حدود ۹۰٪ فهرست کالایی را پوشش میدهد و میانگین تعرفه واردات ایران از کالاهای EAEU را از ۲۰٪ به ۴.۵٪ کاهش میدهد.
سند: Free Trade Agreement between the EAEU and its Member States and the Islamic Republic of Iran (signed 25 Dec 2023) — تاریخ: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ · 2025-05-15 — اجرا: 2025-05-15 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- رویه گزارششدهجاری
به گفته وزیر تجارت کمیسیون اقتصادی اوراسیا، کار اجرایی موافقتنامه از اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) بهدلیل جنگ منطقهای متوقف شد و ایران در خرداد ۱۴۰۵ خواستار ازسرگیری کامل آن شد.
تاریخ: خرداد ۱۴۰۵ · 2026-06-03 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- رویه گزارششدهجاری
نشست کمیته مشترک اجرای موافقتنامه در ۲۳ مهر ۱۴۰۵ (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶) در تهران برگزار شد؛ طرفین بر تهیه برنامه رفع محدودیت دسترسی کالاهای مصرفی نهایی، تبادل آمار تجارت ترجیحی و تسریع سامانه الکترونیکی تأیید مبدأ توافق کردند. به گزارش اینترفاکس، تجارت ایران و EAEU در ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۵٪ رشد سالانه داشته است.
تاریخ: ۲۳ مهر ۱۴۰۵ · 2026-10-15 — مرجع: Eurasian Economic Commission; Iran Ministry of Industry, Mine and Trade
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
ایران از بنیانگذاران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) است و قرقیزستان نیز عضو اکو است.
مرجع: ECO Secretariat
آمار کلیدی تجارت
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
طبق کمیته ملی آمار قرقیزستان، تجارت قرقیزستان و ایران در ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ با ۳۷.۳٪ رشد به ۶۶ میلیون دلار رسید. رقم کامل سال ۲۰۲۵ یافت نشد.
تاریخ: 2026-01-14 — مرجع: National Statistical Committee of Kyrgyzstan
کالاهای اصلی مبادله
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ده ماه ۲۰۲۵ صادرات اصلی ایران به قرقیزستان رنگ و لاک سنتتیک (۳.۷ میلیون دلار)، تجهیزات فرآوری مواد معدنی (۳.۴ میلیون) و میوه (۳.۳ میلیون) و صادرات اصلی قرقیزستان به ایران حبوبات خشک (۲۰.۶ میلیون) و الیاف پنبه (۹ میلیون دلار) بود.
تاریخ: 2026-01-14 — مرجع: National Statistical Committee of Kyrgyzstan
فرصتهای مبتنی بر داده
- تحلیلجاری
بازار کوچک است و رنگ، ماشینآلات معدنی و میوه اقلام اثباتشده صادرات ایراناند؛ حبوبات و پنبه قرقیزستان برای واردکنندگان ایرانی مطرح است. کاهش ۲۵ درصدی واردات میوه تازه از ایران در ده ماه ۲۰۲۵ نشان میدهد این قلم رقابتی شده است (تحلیل).
مقررات واردات در کشور مقصد
- متن رسمیجاری
واردات به کشورهای عضو EAEU تابع «قانون گمرکی اتحادیه اقتصادی اوراسیا» است که از ۱ ژانویه ۲۰۱۸ (۱۱ دی ۱۳۹۶) اجرا میشود؛ اظهار، ارزشگذاری و رویههای گمرکی در همه اعضا یکسان است و قوانین ملی فقط جزئیات اجرایی را تنظیم میکنند.
سند: Treaty on the Customs Code of the EAEU — تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۶ · 2018-01-01 — اجرا: 2018-01-01 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- متن رسمیجاری
کالاهای مشمول مقررات فنی اتحادیه گمرکی/EAEU (TR CU / TR EAEU) پیش از عرضه در بازار نیاز به گواهی یا اظهارنامه انطباق و نشان EAC دارند؛ فهرست مقررات فنی و الزامات غیرتعرفهای در سایت کمیسیون اقتصادی اوراسیا منتشر میشود. استانداردهای GOST بهعنوان استانداردهای مرتبط با این مقررات به کار میروند.
مرجع: Eurasian Economic Commission
تعرفه و مالیات
- متن رسمیجاری
تعرفه گمرکی مشترک EAEU (ETT) و نامگذاری کالایی TN VED در ویرایش جدید از ۱ ژانویه ۲۰۲۲ اجرا میشود؛ برای کالای ایرانی دارای گواهی مبدأ معتبر، نرخهای ترجیحی موافقتنامه ایران–EAEU جایگزین نرخ عمومی میشود. نرخ هر ردیف را باید در جدول رسمی کمیسیون بررسی کرد.
سند: EEC Decision No. 80 of 14 Sep 2021 (TN VED / ETT) — تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۰ · 2022-01-01 — اجرا: 2022-01-01 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
نرخ پایه مالیات بر ارزش افزوده قرقیزستان، از جمله برای واردات، ۱۲٪ است.
مرجع: Investment portal of the Kyrgyz Republic
استاندارد و مجوزها
- متن رسمیجاری
کالاهای مشمول مقررات فنی اتحادیه گمرکی/EAEU (TR CU / TR EAEU) پیش از عرضه در بازار نیاز به گواهی یا اظهارنامه انطباق و نشان EAC دارند؛ فهرست مقررات فنی و الزامات غیرتعرفهای در سایت کمیسیون اقتصادی اوراسیا منتشر میشود. استانداردهای GOST بهعنوان استانداردهای مرتبط با این مقررات به کار میروند.
مرجع: Eurasian Economic Commission
اسناد ترخیص
- متن رسمیجاری
برای برخورداری از ترجیح تعرفهای، کالا باید قواعد مبدأ فصل ۶ موافقتنامه را رعایت کند و با گواهی مبدأ فرم CT-3 همراه باشد؛ متن قواعد مبدأ، حمل مستقیم (ماده ۶.۹) را نیز الزامی میداند. بستهبندی مجدد یا برچسبزنی بهتنهایی مبدأ ایجاد نمیکند.
سند: EAEU–Iran FTA, Chapter 6 (Rules of Origin) — تاریخ: 2025-05-15 — اجرا: 2025-05-15 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- رویه گزارششدهجاری
گمرک ایران سامانه الکترونیکی «اوراسیا» را برای مدیریت گواهی مبدأ و اعمال معافیتها و تخفیفهای موافقتنامه EAEU راهاندازی کرده است (گزارش اردیبهشت ۱۴۰۵).
تاریخ: اردیبهشت ۱۴۰۵ · 2026-05-14 — مرجع: Islamic Republic of Iran Customs Administration
پرداخت و تسویه
- رویه گزارششدهجاری
در ۱۴۰۴ مقامات دو کشور خواستار انعقاد موافقتنامههای بانکی برای تسهیل تجارت شدند که نشان میدهد سازوکار بانکی دوجانبه هنوز محدود است.
مرجع: Iran Chamber of Commerce
- تحلیلجاری
فقط از مسیرهای قانونی تسویه استفاده کنید؛ عبور فیزیکی محموله یا انجام یک پرداخت بهمعنای قانونی بودن معامله نیست. برای هر معامله با بانک یا طرف خارجی، غربالگری تحریمی و مشاوره حقوقی مستقل لازم است.
مسیرهای حمل
- تحلیلجاری
قرقیزستان با ایران هممرز نیست؛ محمولهها باید از قلمرو کشورهای ثالث (مانند ازبکستان و ترکمنستان یا قزاقستان و ترکمنستان) ترانزیت شوند و الزامات ترانزیت هر کشور جداگانه رعایت شود. جزئیات در بخش کریدورها.
محدودیتها
- رویه گزارششدهجاری
دولت ایران از ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ (۳ مارس ۲۰۲۶) صادرات همه کالاهای غذایی و کشاورزی را ممنوع کرد و از اردیبهشت ۱۴۰۵ با فهرستهای استثنای سازمان توسعه تجارت بهتدریج اقلامی را آزاد کرده است (فهرست هفدهم تا ۹ شهریور ۱۴۰۵). پیش از قرارداد صادرات مواد غذایی، وضعیت ردیف تعرفه را در آخرین فهرست بررسی کنید.
تاریخ: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ · 2026-03-03 — مرجع: Government of Iran; Trade Promotion Organization
- رویه گزارششدهجاری
سازمان ملل تحریمهای قطعنامههای پیشین شورای امنیت علیه ایران را از ۶ مهر ۱۴۰۴ (۲۷–۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵) بر اساس سازوکار «اسنپبک» بازگرداند؛ روسیه و چین مشروعیت این بازگشت را به رسمیت نمیشناسند. تحریمهای یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپا نیز پابرجاست. معاملهگران پیش از هر قرارداد باید مشاوره حقوقی تحریم دریافت کنند.
تاریخ: ۶ مهر ۱۴۰۴ · 2025-09-28 — مرجع: UN Security Council
بازیگران لجستیک
- تحلیلجاری
بهدلیل نبود مرز مشترک، اپراتورهای ریلی کشورهای ترانزیت (راهآهن ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان) نقش کلیدی دارند.
ریسکها (تاریخدار)
- رویه گزارششدهجاری
از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز شد؛ آتشبس مشروط از ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ (۸ آوریل) و محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا از ۲۴ فروردین (۱۳ آوریل) گزارش شد. تا ۱۱ آبان ۱۴۰۵ (۲ نوامبر ۲۰۲۶) ایران رفع محاصره را شرط بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرده و توافق نهایی گزارش نشده است.
تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۵ · 2026-11-02
- رویه گزارششدهجاری
رئیسجمهور آمریکا در ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ (۶ فوریه ۲۰۲۶) فرمانی امضا کرد که امکان وضع عوارض اضافی (بهعنوان مثال ۲۵٪) بر کالاهای کشورهایی که با ایران تجارت میکنند را فراهم میکند؛ این فرمان خودبهخود نرخی اعمال نمیکند و وضعیت اجرای آن تا تاریخ این گزارش تأیید نشده است.
تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ · 2026-02-06 — اجرا: 2026-02-07 — مرجع: White House (United States)
- رویه گزارششدهجاری
گزارش شد صادرات غیرنفتی ایران به قرقیزستان در پنج ماه نخست ۱۴۰۴ حدود ۵٪ کاهش ارزشی داشته است؛ ارقام دو طرف دورههای متفاوتی دارند.
راهبرد ورود به بازار
- تحلیلجاری
بهدلیل اندازه کوچک بازار، ورود از طریق توزیعکنندهای که در کل بازار EAEU فعال است و استفاده از همان گواهی EAC برای چند کشور عضو منطقیتر است (تحلیل).
چکلیست بازرگان
- تعیین کد TN VED و نرخ ترجیحی
- گواهی CT-3 و رعایت حمل مستقیم با ترانزیت
- انطباق EAC
- اسناد ترانزیت کشورهای میانی
- تأیید روش پرداخت با بانک
پرسشهای متداول
- آیا قرقیزستان مشمول موافقتنامه تجارت آزاد با ایران است؟
- بله، بهعنوان عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۱۵ مه ۲۰۲۵.
- حجم تجارت ایران و قرقیزستان چقدر است؟
- ۶۶ میلیون دلار در ده ماه نخست ۲۰۲۵ طبق آمار قرقیزستان.
- مالیات بر ارزش افزوده واردات قرقیزستان چقدر است؟
- ۱۲٪.
منابع
- Eurasian Economic Commission(2025-05-15)رسمی
- Eurasian Economic Commission (agreement text)(2023-12-25 (signed))رسمی
- Interfax(2026-06-03)رسانهٔ خبری
- Interfax(2026-10-15)رسانهٔ خبری
- Economic Cooperation Organizationرسمی
- MTS.kg (citing National Statistical Committee of Kyrgyzstan)(2026-01-14)رسانهٔ خبری
- Eurasian Economic Commission(2020)رسمی
- Eurasian Economic Commission (non-tariff regulation)رسمی
- Eurasian Economic Commission(2021)رسمی
- Investment portal of the Kyrgyz Republicرسمی
- Eurasian Economic Commission (Rules of Origin, EAEU-Iran FTA)(2025)رسمی
- Armenian Lawyer (law firm commentary)(2025)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Iran Daily (citing Mehr)(2026-05-14)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Iran Chamber of Commerce (Otagh Iran Online)(2025)رسانهٔ خبری
- Al Jazeera(2025-09-28)رسانهٔ خبری
- Interfax(2026-09-10)رسانهٔ خبری
- Global Trade Alert(2026-03-03)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Global Trade Alert(2026-08-23)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- The National(2025-10-01)رسانهٔ خبری
- Anadolu Agency(2026-06)رسانهٔ خبری
- Al Jazeera(2026-11-02)رسانهٔ خبری
- Supply Chain Dive(2026-02)رسانهٔ خبری