راهنمای کامل تجارت ایران و ارمنستان | ۲۰۲۶
ارمنستان عضو اوراسیاست و موافقتنامهٔ تجارت آزاد ایران–اوراسیا از ۱۵ مه ۲۰۲۵ اجرا میشود. ایران در هفت ماه ۲۰۲۶ با ۴۳۷٫۷ میلیون دلار سومین شریک ارمنستان بود. گاز، میلگرد، قیر و سیمان از مسیر مغری وارد و برق به ایران صادر میشود؛ برخی محصولات کشاورزی ایران سهمیه دارند.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
اطلاعات هر کشور تاریخدار و دارای منبع است و ممکن است تغییر کرده باشد. تحریمها و محدودیتهای بانکی فقط بهصورت واقعیت بیان شدهاند؛ برای هر معامله مشاوره حقوقی بگیرید. پیشنهادهای ورود به بازار «تحلیل» است، نه تضمین.
وضعیت روابط تجاری و توافقها
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
ارمنستان عضو اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیاست و موافقتنامهٔ تجارت آزاد کامل ایران–اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۱۵ مه ۲۰۲۵) لازمالاجراست.
سند: EAEU–Iran Free Trade Agreement — تاریخ: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ · 2025-05-15 — اجرا: 2025-05-15 — مرجع: Eurasian Economic Commission
- رویه گزارششدهجاری
وزیر صمت ایران گفته تعرفهٔ ۸۷٪ کالاهای مبادلهشده میان ایران و ارمنستان حذف شده است؛ نرخ هر کد HS باید جداگانه کنترل شود.
- رویه گزارششدهجاری
ارمنستان برای برخی محصولات کشاورزی ایران (از جمله کلم، خیار و رب گوجه) سهمیه تعیین کرده و واردات بیش از سهمیه مشمول تعرفهٔ عادی اوراسیا است.
- رویه گزارششدهجاری
از ۲۰۰۹ ارمنستان در برابر گاز ایران برق صادر میکند (۳ کیلوواتساعت برق در برابر هر مترمکعب گاز).
آمار کلان تجارت (آخرین ارقام)
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
کمیتهٔ آمار ارمنستان: در ژانویه تا ژوئیهٔ ۲۰۲۶ ایران با ۴۳۷٫۷ میلیون دلار (۶٫۱٪ رشد) سومین شریک تجاری ارمنستان بود.
مرجع: Statistical Committee of Armenia
کالاهای اصلی صادرات و واردات
- رویه گزارششدهجاری
واردات ارمنستان از مسیر ایران (۲۰۲۵): گاز طبیعی ۱۰۱ میلیون دلار و میلگرد ۶۸ میلیون دلار؛ تقریباً همهٔ قیر وارداتی ارمنستان و ۸۸٫۴٪ سیمان و ۸۹٫۱٪ میلگرد وارداتی از گذرگاه مغری عبور کرد (عبور با مبدأ یکسان نیست).
- رویه گزارششدهجاری
صادرات: برق به ایران ۷۵ میلیون دلار؛ فقط ۱۷٪ کالاهای خروجی از مرز مقصد ایران دارند و بیشتر به عراق و امارات میروند (سیگار بزرگترین قلم).
فرصتها (مستند به داده)
- تحلیلجاری
وابستگی ارمنستان به مسیر ایران برای قیر، سیمان و میلگرد و افزایش واردات فرآوردههای نفتی از ایران در نیمهٔ اول ۲۰۲۶ تقاضای مستند برای این گروهها نشان میدهد. فرض: نرخ ترجیحی FTA برای این کدها اعمال میشود (باید کنترل شود).
مقررات واردات کشور مقصد
- رویه گزارششدهجاری
قانون گمرکی اتحادیهٔ اوراسیا از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۸ در ارمنستان اجرا میشود؛ سهمیههای کشاورزی برای کالاهای ایرانی وجود دارد.
اجرا: 2018-01-01
تعرفه و مالیات
- رویه گزارششدهجاری
کالای غیرعضو اوراسیا مشمول تعرفهٔ واحد اوراسیاست؛ کالای با مبدأ ایران با گواهی مبدأ معتبر از نرخهای موافقتنامهٔ ایران–اوراسیا بهرهمند میشود.
- رویه گزارششدهجاری
مالیات بر ارزش افزودهٔ استاندارد ۲۰٪؛ اکسایز: بنزین ۴۳٬۶۰۰ و گازوئیل ۱۴٬۲۰۰ درام به ازای هر تن.
استاندارد و مجوزها
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
الزامات مقررات فنی اوراسیا (نشان EAC) برای کالاهای ایرانی در منابع بررسیشده خوانده نشد؛ نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
اسناد ترخیص در کشور مقصد
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
برای برخورداری از نرخ ترجیحی، گواهی مبدأ مطابق قواعد مبدأ موافقتنامهٔ ایران–اوراسیا لازم است؛ فهرست کامل اسناد گمرک ارمنستان در منابع بررسیشده خوانده نشد.
پرداخت و تسویه
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
دادهٔ رسمی دربارهٔ کانالهای پرداخت ایران–ارمنستان در منابع بررسیشده یافت نشد؛ بانکها و طرفها را از نظر تحریم بررسی و مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
مسیرهای حمل
- رویه گزارششدهجاری
تنها مسیر زمینی نوردوز–آگارک (گمرک مغری) است و بخشی از ترانزیت به گرجستان و بنادر دریای سیاه از آن میگذرد؛ تا آوریل ۲۰۲۶ اختلال جدی گزارش نشد ولی هزینهٔ حمل افزایش یافت.
گذرگاههای مرزی
- رویه گزارششدهجاری
نوردوز–آگارک (گمرک مغری). در مارس ۲۰۲۶ کمیتهٔ درآمد ارمنستان ۱۸۰ تا ۲۰۰ کامیون منتظر گزارش کرد در حالی که نخستوزیر عدد ۱۱ را اعلام کرد. جزئیات در صفحهٔ گذرگاه.
محدودیتها و ممنوعیتها
- رویه گزارششدهجاری
سهمیهٔ واردات برخی محصولات کشاورزی ایران در ارمنستان.
- رویه گزارششدهجاری
تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از پایان سپتامبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) با سازوکار ماشه بازگشت و آمریکا مقررات تحریمی ایران (ITSR) را اجرا میکند. این تحریمها بسته به طرف معامله، کالا، بانک و مسیر، هر معامله را تحت تأثیر قرار میدهند؛ پیش از قرارداد مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
تاریخ: 2025-09
نهادهای کلیدی حمل، گمرک و لجستیک
- رویه گزارششدهجاری
ارمنستان: کمیتهٔ درآمد دولتی (گمرک)، کمیتهٔ آمار؛ اوراسیا: کمیسیون اقتصادی اوراسیا (موافقتنامهٔ تجارت آزاد).
ریسکها
- رویه گزارششدهجاری
لجستیکی: وابستگی به یک گذرگاه و افزایش هزینهٔ حمل در جنگ ۲۰۲۶.
- رویه گزارششدهجاری
مقرراتی: سهمیههای کشاورزی و الزامات مبدأ برای نرخ ترجیحی.
پیشنهادهای ورود به بازار
- تحلیلجاری
پیش از قیمتدهی نرخ ترجیحی FTA را برای کد HS و الزامات EAC را کنترل و گواهی مبدأ ترجیحی را تهیه کنید؛ برای کشاورزی وضعیت سهمیه را بپرسید.
چکلیست بازرگان
- نرخ ترجیحی FTA ایران–اوراسیا را برای کد HS بررسی کنید.
- گواهی مبدأ ترجیحی تهیه کنید.
- الزامات EAC و سهمیهٔ کشاورزی را کنترل کنید.
- وضعیت گذرگاه نوردوز را بررسی کنید.
- طرفها و بانکها را از نظر تحریم بررسی کنید.
پرسشهای متداول
- آیا موافقتنامهٔ تجارت آزاد ایران–اوراسیا شامل ارمنستان است؟
- بله، ارمنستان عضو اوراسیاست و موافقتنامه از ۱۵ مه ۲۰۲۵ لازمالاجراست.
- مالیات بر ارزش افزوده در ارمنستان چقدر است؟
- نرخ استاندارد ۲۰٪.
- کدام کالاهای ایرانی بیشترین حضور را در ارمنستان دارند؟
- گاز، میلگرد، قیر و سیمان؛ تقریباً همهٔ قیر وارداتی ارمنستان از گذرگاه مغری عبور میکند.
منابع
- Eurasian Economic Commission(2025-05-15)رسمی
- Tehran Times(2025)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- FreshPlaza(2025)رسانهٔ خبری
- PwC Worldwide Tax Summaries – Armenia(2026-06-30)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Hetq (citing ACSES study)(2026-04-10)رسانهٔ خبری
- Hetq(2026-09-10)رسانهٔ خبری
- ARKA (citing Armenia's Statistical Committee)(2026)رسانهٔ خبری
- ARKA(2026-03)رسانهٔ خبری
- US Treasury – OFACرسمی
- Pinsent Masons (Out-Law)(2025-10)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه