قیر: گریدها، بستهبندی، اسناد و مسیرها
قیر راهسازی یا بر اساس درجهٔ نفوذ (مانند 60/70 یا 85/100) فروخته میشود یا بر اساس گرید ویسکوزیته (VG-10 تا VG-40). این دو نظام ویژگیهای متفاوتی را میسنجند، پس قرارداد باید استاندارد، گرید و روشهای آزمون را مشخص کند. این صفحه مشخصات، بستهبندی، بازرسی، اسناد و جریانهای اصلی تجارت منطقه را بر اساس منابع منتشرشده تا نوامبر ۲۰۲۶ مرور میکند.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
کدهای HS
- 2713.20 قیر نفت (بیتومن نفتی)
گریدها و مشخصات
- استاندارد ASTM D946 قیر درجهبندیشده بر اساس نفوذ را در پنج گرید پوشش میدهد: 40–50، 60–70، 85–100، 120–150 و 200–300. الزامات آن شامل درجهٔ نفوذ، داکتیلیتی، نقطهٔ اشتعال و انحلالپذیری در تریکلرواتیلن است و قیر نباید هنگام گرم شدن تا دمای کاربرد کف کند.
- ASTM یادآوری میکند که این بازههای نفوذ در آمریکای شمالی گریدهای قدیمیاند و اکنون عمدتاً برای عایقکاری بام به کار میروند؛ قیرهای گرید ویسکوزیته در ASTM D3381 و قیرهای گرید عملکردی در D6373 یا D8239 تعریف شدهاند.
- استاندارد هند IS 73:2013 قیر راهسازی را بر اساس ویسکوزیتهٔ مطلق در ۶۰ درجهٔ سانتیگراد به VG-10، VG-20، VG-30 و VG-40 تقسیم میکند (حداقل ۸۰۰، ۱٬۶۰۰، ۲٬۴۰۰ و ۳٬۲۰۰ پواز). جدول آن ویسکوزیتهٔ سینماتیک در ۱۳۵ درجه، نقطهٔ اشتعال، انحلالپذیری، درجهٔ نفوذ، نقطهٔ نرمی و آزمونهای باقیماندهٔ پس از آزمون فیلم نازک در آون را نیز تعیین میکند.
- به گفتهٔ ایندین اویل، VG-30 را میتوان به جای قیر 60/70، VG-10 را به جای 80/100 و VG-40 را به جای 30/40 به کار برد. اینها معادل کاربردیاند، نه مشخصات یکسان.
بستهبندی و حمل
قیر به صورت فله و بستهبندیشده (بشکه و کیسه) معامله میشود. در گزارش آرگوس از صادرات قیر ایران در ژوئن ۲۰۲۱، محمولههای فله به امارات، هند، عمان، چین، پاکستان و ارمنستان رفت و قیر بشکهای و کیسهای به خریداران گستردهتری از جمله هند، امارات، بنگلادش، کنیا، تانزانیا، مالزی، اندونزی، افغانستان و چین.
- نوع بستهبندی، وزن خالص هر واحد و تعداد واحد در هر کانتینر یا کامیون را در قرارداد بنویسید.
- برای محمولهٔ فله، پیش از اجارهٔ کشتی مطمئن شوید پایانههای بارگیری و تخلیه امکان دریافت کالا را دارند.
- برای مقصدهای خشکی مانند افغانستان یا آسیای مرکزی، قیر بستهبندیشده پس از تخلیه میتواند با جاده یا ریل ادامه دهد؛ نقطهٔ تحویل و مسئول هزینهٔ جابهجایی را در قرارداد مشخص کنید.
آزمون کیفیت و بازرسی
- گواهی آنالیز بخواهید که برای گرید و استاندارد قرارداد، هر ویژگی، حد مجاز، روش آزمون و نتیجه را فهرست کند.
- شرکتهای بازرسی مستقل مانند بوروو وریتاس آزمون قیر و آسفالت و بازرسی محمولهٔ نفتی ارائه میدهند؛ بوروو وریتاس اعلام میکند آزمایشگاههایش گواهی ISO 17025 دارند.
- از پیش توافق کنید اگر نتایج بندر بارگیری و بندر تخلیه متفاوت بود، نتیجهٔ کدام آزمایشگاه نهایی است.
اسناد
- سیاههٔ تجاری (اینویس): صورتحساب فروشنده به خریدار که گمرک برای تعیین حقوق ورودی از آن استفاده میکند.
- فهرست عدلبندی (پکینگ لیست): تعداد بشکه یا کیسه، وزنها و علائم؛ مکمل سیاهه است و جای آن را نمیگیرد.
- گواهی مبدأ که معمولاً اتاق بازرگانی آن را تأیید میکند.
- بارنامهٔ دریایی برای حمل دریایی؛ برای جاده و ریل، بارنامهٔ جادهای (CMR) یا بارنامهٔ ریلی.
- گواهی آنالیز یا کیفیت و در صورت توافق، گواهی بازرسی مستقل. برخی مقصدها اسناد ویژهٔ دیگری میخواهند و برخی کالاها به بازرسی پیش از حمل نیاز دارند.
جریانهای تجاری منطقه
ایران از تأمینکنندگان اصلی قیر هند است. آرگوس در اوت ۲۰۲۶ گزارش داد واردات قیر هند در نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل حدود نصف شد، زیرا صادرات ایران از جنگ و بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز از مارس آسیب دید و محاصرهٔ دریایی آمریکا بسیاری از کشتیها را در خلیج فارس متوقف کرد. آرگوس انتظار داشت واردات در ژوئیه و اوت نیز پایین بماند، چون مالکان کشتی برای بارگیری از ایران تمایلی نداشتند.
برای قیر با مبدأ ایران، قواعد تحریم و کنترل صادرات به طرف معامله، کالا، بانک و مسیر بستگی دارد و باید برای هر معامله جداگانه بررسی شود. این صفحه مشاورهٔ حقوقی نیست.
چکلیست خریدار و ریسکهای رایج
- ناهمخوانی گرید: «60/70» و «VG-30» مشخصات یکسانی ندارند. استاندارد (مثلاً ASTM D946 یا IS 73) و ویرایش آن را نام ببرید.
- وزن: توافق کنید قیمت بر اساس تن خالص است یا ناخالص و وزن بشکه یا کیسه چگونه محاسبه میشود.
- اختلاف کیفیت: نقطهٔ نمونهبرداری، آزمایشگاه و رواداری را پیش از بارگیری تعیین کنید.
- لجستیک: در ۲۰۲۶ کشتیرانی خلیج فارس مختل شده است؛ برای تأخیر حاشیه بگذارید و مسئول دموراژ را مشخص کنید.
- پرداخت: در گلوبال گیتی وجه نزد صراف دارای مجوز امانت میماند و پس از تأیید تحویل آزاد میشود.