İran'da gümrük ve lojistik
Limanlar, kara sınırları, demiryolu bağlantıları, gümrük ve ticaret sistemleri, serbest bölgeler, belgeler ve standartlar.
Yayın: Son kontrol: Bilgi durumu:Yürürlükte
Başlıca limanlar
- Şehid Recai (Bender Abbas, Basra Körfezi): İran'ın en büyük ticari ve konteyner limanı; demiryolu ve karayoluna bağlıdır ve bir özel ekonomik bölgeye sahiptir.
- İmam Humeyni (Huzistan): demiryolu erişimli dökme yük, genel kargo ve konteyner terminalleri; Arvand Serbest Bölgesi'ne ve bir petrokimya özel ekonomik bölgesine yakındır.
- Buşehr: genel kargo, dökme yük ve petrol terminalleri; özel ekonomik bölgesi vardır.
- Çabahar (Umman Denizi): İran'ın okyanusa açılan limanı, Çabahar Serbest Bölgesi'nin yanında.
- Hazar limanları: Enzeli (Enzeli Serbest Bölgesi içinde), Emirabad (ana demiryolu ağına bağlı) ve Nowşehr; hepsi Kuzey–Güney koridoru üzerindedir.
Kara sınırları
Mayıs 2026'da İran uluslararası taşımacılık şirketleri birliğinin başkanı en yoğun sınır kapılarını Bazargan (Türkiye), Astara ve Poldeşt (Azerbaycan), İnçeburun (Türkmenistan), Doğarun (Afganistan), Rimdan ve Taftan (Pakistan) ile Mehran ve Şelemçe (Irak) olarak saydı. Güney limanları yeterince kullanılamadığından Bazargan'dan Türkiye'ye günde yaklaşık 250 kamyon çıkıyor, bazı kapılarda kuyruklar 20 güne kadar uzuyordu ve Türk limanlarından İran'a karayolu taşıma maliyeti en az iki katına çıkmıştı.
- Türkiye: Bazargan (Gürbulak), Razi (Kapıköy), Serow (Esendere)
- Ermenistan: Norduz
- Azerbaycan (Nahçıvan dahil): Astara, Biləsuvar, Aslanduz, Culfa, Poldeşt
- Türkmenistan: İnçeburun, Lütfabad, Bacgiran, Serahs
- Afganistan: Doğarun, Milak, Mahirud
- Pakistan: Mircave (Taftan), Rimdan, Pişin
- Irak: Temerçin, Başmak, Pervizhan, Hüsrevi, Mehran, Sumar, Şelemçe, Çezabe
- Bu, bilinen sınır kapılarının listesidir; her kapının açık olup olmadığı, kabul ettiği taşıma türü ve yükler değişebilir. Sevkiyattan önce güncel durumu sorun.
Demiryolu ve Kuzey–Güney koridoru
- Rusya, İran ve Hindistan'ın 2002'de üzerinde anlaştığı Uluslararası Kuzey–Güney Ulaştırma Koridoru (INSTC) bugün 12 katılımcı ülkeye ve üç güzergâha sahiptir: Hazar'ın batısı, Hazar'ın doğusu ve Hazar Denizi üzerinden.
- Reşt–Astara (162 km), batı güzergâhındaki eksik demiryolu halkasıdır. Etüt çalışmaları askeri operasyonlar sırasında durdu ve yeniden başladı; Rus Demiryolları Ekim 2026'da inşaatın 2027'de başlamasının ve üç yıl sürmesinin beklendiğini açıkladı.
- Bu halka tamamlanana kadar batı güzergâhında İran ile Azerbaycan arasında kesintisiz demiryolu bağlantısı yoktur.
Gümrük ve ticaret sistemi
- İran İslam Cumhuriyeti Gümrük İdaresi (IRICA), giriş noktalarındaki gümrük işlemlerinden sorumludur.
- Her ithalatçı ve ihracatçının İran Ticaret, Sanayi, Maden ve Tarım Odası ile birlikte düzenlenen bir ticaret kartına ihtiyacı vardır ve kapsamlı ticaret sistemine (ulusal ticaret tek penceresi, ntsw.ir) kayıt olması gerekir.
- Gümrük beyannamesi, ticari belgeler yüklenerek kapsamlı gümrük sisteminde (EPL) çevrimiçi verilir.
- Ulusal tarife, Armonize Sistem'e (HS) dayalı 8 haneli kodlar kullanır; her ürün için tam kodu ve koşulları teyit edin.
Serbest ve özel ekonomik bölgeler
İran'da yedi serbest ticaret-sanayi bölgesi vardır: Kiş, Keşm, Çabahar, Aras, Enzeli, Arvand ve Maku; ayrıca bir kısmı limanların içinde olan çok sayıda özel ekonomik bölge bulunur. Bu bölgeler gümrük ve vergi teşvikleri ile kolaylaştırılmış yeniden ihracat ve transit sunar; bunlara dayanmadan önce güncel koşulları bölge idaresinden teyit edin.
Standartlar ve uygunluk
İran Ulusal Standartlar Örgütü (INSO) teknik standartları belirler ve yerli ve ithal ürünlerin uygunluğunu denetler. Zorunlu standartlara tabi mallarda gümrük, uygunluk belgesi olmadan sevkiyatı serbest bırakmaz. Global Giti işlemlerinde fiyat ve kabulün temeli, sözleşme spesifikasyonuna uyan laboratuvar analizidir.
Temel belgeler
- Ticaret kartı ve ticaret sistemine kayıt
- Ticari fatura ve proforma fatura
- Çeki listesi
- Menşe şahadetnamesi
- Konşimento veya CMR
- Gözetim belgesi ve laboratuvar analizi
- Sigorta poliçesi
- Gümrük beyannamesi (EPL) ve gümrük müşaviri için vekâletname