Global Giti
تجارت با ایران

گمرک و لجستیک در ایران

بنادر، مرزهای زمینی، خطوط ریلی، سامانه‌های گمرکی و تجاری، مناطق آزاد، اسناد و استاندارد.

انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری

بنادر اصلی

  • شهید رجایی (بندرعباس، خلیج فارس): بزرگ‌ترین بندر تجاری و کانتینری ایران، متصل به راه‌آهن و جاده، با منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی.
  • امام خمینی (خوزستان): پایانه‌های فله، کالای عمومی و کانتینر با دسترسی ریلی، نزدیک منطقهٔ آزاد اروند و منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی پتروشیمی.
  • بوشهر: پایانه‌های کالای عمومی، فله و نفتی، با منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی.
  • چابهار (دریای عمان): بندر اقیانوسی ایران، در کنار منطقهٔ آزاد چابهار.
  • بنادر خزر: انزلی (درون منطقهٔ آزاد انزلی)، امیرآباد (متصل به شبکهٔ اصلی ریلی) و نوشهر، همگی بر کریدور شمال–جنوب.

مرزهای زمینی

در اردیبهشت ۱۴۰۵ (مه ۲۰۲۶) رئیس انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران پرترددترین گذرگاه‌ها را بازرگان (ترکیه)، آستارا و پلدشت (آذربایجان)، اینچه‌برون (ترکمنستان)، دوغارون (افغانستان)، ریمدان و تفتان (پاکستان) و مهران و شلمچه (عراق) نام برد. با استفادهٔ ناکافی از بنادر جنوبی، روزانه حدود ۲۵۰ کامیون از بازرگان به سمت ترکیه خارج می‌شد، صف در برخی گذرگاه‌ها تا ۲۰ روز طول می‌کشید و هزینهٔ حمل جاده‌ای از بنادر ترکیه به ایران دست‌کم دو برابر شده بود.

  • ترکیه: بازرگان، رازی، سرو
  • ارمنستان: نوردوز
  • جمهوری آذربایجان (و نخجوان): آستارا، بیله‌سوار، اصلاندوز، جلفا، پلدشت
  • ترکمنستان: اینچه‌برون، لطف‌آباد، باجگیران، سرخس
  • افغانستان: دوغارون، میلک، ماهیرود
  • پاکستان: میرجاوه (تفتان)، ریمدان، پیشین
  • عراق: تمرچین، باشماق، پرویزخان، خسروی، مهران، سومار، شلمچه، چذابه
  • این فهرست گذرگاه‌های شناخته‌شده است؛ فعال بودن هر گذرگاه و نوع تردد و کالایی که می‌پذیرد ممکن است تغییر کند، پیش از حمل وضعیت روز را بپرسید.

راه‌آهن و کریدور شمال–جنوب

  • کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال–جنوب (INSTC) که روسیه، ایران و هند در ۲۰۰۲ بر سر آن توافق کردند، اکنون ۱۲ کشور عضو و سه مسیر دارد: غرب خزر، شرق خزر و مسیر دریایی خزر.
  • رشت–آستارا (۱۶۲ کیلومتر) حلقهٔ مفقودهٔ ریلی مسیر غربی است. مطالعات میدانی در دورهٔ عملیات نظامی متوقف شد و از سر گرفته شده است؛ راه‌آهن روسیه در مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کرد آغاز ساخت برای ۲۰۲۷ پیش‌بینی می‌شود و سه سال طول می‌کشد.
  • تا ساخته شدن این حلقه، مسیر غربی اتصال ریلی پیوسته میان ایران و آذربایجان ندارد.

گمرک و سامانهٔ تجارت

  • گمرک جمهوری اسلامی ایران (IRICA) مسئول تشریفات گمرکی در مبادی ورودی است.
  • هر واردکننده و صادرکننده به کارت بازرگانی صادرشده با اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیاز دارد و باید در سامانهٔ جامع تجارت (پنجرهٔ واحد ملی تجارت، ntsw.ir) ثبت‌نام کند.
  • اظهارنامهٔ گمرکی به‌صورت برخط در سامانهٔ جامع گمرکی (EPL) ثبت و اسناد تجاری در آن بارگذاری می‌شود.
  • تعرفهٔ ملی از کدهای ۸ رقمی مبتنی بر نظام هماهنگ (HS) استفاده می‌کند؛ کد دقیق و شرایط هر کالا را تأیید کنید.

مناطق آزاد و ویژهٔ اقتصادی

ایران هفت منطقهٔ آزاد تجاری–صنعتی دارد: کیش، قشم، چابهار، ارس، انزلی، اروند و ماکو، به‌علاوهٔ شماری منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی که چند مورد از آن‌ها درون بنادر است. این مناطق مشوق‌های گمرکی و مالیاتی و تسهیل صادرات مجدد و ترانزیت ارائه می‌کنند؛ پیش از اتکا، شرایط فعلی را از سازمان منطقه بپرسید.

استاندارد و انطباق

سازمان ملی استاندارد ایران (INSO) استانداردهای فنی را تدوین و انطباق کالاهای داخلی و وارداتی را کنترل می‌کند. برای کالاهای مشمول استاندارد اجباری، گمرک بدون گواهی انطباق محموله را ترخیص نمی‌کند. در معاملات گلوبال گیتی، آنالیز آزمایشگاهی منطبق با مشخصات قرارداد مبنای قیمت و پذیرش کالاست.

اسناد اصلی

  • کارت بازرگانی و ثبت در سامانهٔ تجارت
  • فاکتور تجاری و پیش‌فاکتور
  • لیست بسته‌بندی (پکینگ لیست)
  • گواهی مبدأ
  • بارنامه یا CMR
  • گواهی بازرسی و آنالیز آزمایشگاهی
  • بیمه‌نامه
  • اظهارنامهٔ گمرکی (EPL) و وکالت‌نامهٔ ترخیص‌کار
گذرگاه‌های مرزی زمینی ایرانهمهٔ گذرگاه‌ها با عراق، ترکیه، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، افغانستان و پاکستان: گذرگاه طرف مقابل، جاده‌ای یا ریلی، عرض خط ریل، آخرین وضعیت گزارش‌شده با تاریخ، و منبع هر اطلاعات.دانشنامه ترخیص کالا در گمرک ایرانهمه اسناد، مجوزها و رویه‌های گمرکی واردات و صادرات ایران به‌صورت راهنمای گام‌به‌گام: چه کسی نیاز دارد، از کجا بگیرد، چه اطلاعاتی باید داشته باشد، چه کسی صادر یا تأیید می‌کند، چه اشتباهاتی محموله را متوقف می‌کند، و چه مقرراتی حاکم است — هر مورد با ماده قانونی یا بخشنامه، تاریخ و منبع.

کالای این مسیر را در بازار پیدا کنید

پیشنهادهای فروش واقعی، پرداخت امانی نزد صراف و مناقصهٔ شرکت‌های حمل، همه در یک جا.

مشاهدهٔ بازار

منابع

اطلاعات بر اساس منابع منتشرشده تا اکتبر ۲۰۲۶ گردآوری شده است.

تهیه‌شده توسط تیم پژوهش گلوبال گیتیمنابع و روش تهیه