آمار تجارت ایران و افغانستان
طبق آمار گمرک ایران، صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان در سال ۱۴۰۳ ۲٬۴۱۴ میلیون دلار بوده است؛ رقم واردات از این کشور در گزارشهای یافتشده به تفکیک نیامده است. آمار گزارششده خودِ افغانستان و گزارش ایران به کامترید ارقام متفاوتی نشان میدهند و این صفحه هر سه را جداگانه و با دوره و روش آورده است.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: متوسط
آمار گمرک ایران (معمولاً بدون نفت خام و بر پایه سال شمسی)، UN Comtrade و آمار کشور مقابل به دلیل تفاوت روش ثبت و دوره گزارش با هم فرق دارند. این اختلافها پنهان نشده است. ارقامی که منبع رسمی نداشت درج نشده یا «نیازمند تأیید» است.
آخرین آمار در دسترس
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
بر پایه آمار گمرک ایران که رسانهها بازنشر کردهاند، صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان در سال ۱۴۰۳ ۲٬۴۱۴ میلیون دلار و واردات از این کشور در گزارشهای یافتشده به تفکیک منتشر نشده بوده است.
تاریخ: سال ۱۴۰۳ · 20 Mar 2024 – 20 Mar 2025 — مرجع: گمرک جمهوری اسلامی ایران / Iran Customs (IRICA)
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان ۲٬۰۸۸ میلیون دلار با سهم ۴٫۶۴٪ از کل صادرات غیرنفتی گزارش شد. رقم کامل ۱۲ ماهه ۱۴۰۴ به تفکیک این کشور در منابع یافتشده منتشر نشده بود.
تاریخ: ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ · 21 Mar 2025 – 20 Jan 2026 — مرجع: Iran Customs (IRICA)
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
افغانستان برای سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ هیچ دادهای درباره تجارت با ایران در کامترید سازمان ملل ثبت نکرده است (بررسی ۲۰ آبان ۱۴۰۵)؛ بنابراین آمار طرف مقابل برای مقایسه در دسترس نیست.
| شاخص | دوره | ارزش (میلیون دلار آمریکا) | سهم |
|---|---|---|---|
| صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان | سال ۱۴۰۳ (۱ فروردین ۱۴۰۳ تا ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ = ۲۰ مارس ۲۰۲۴ تا ۲۰ مارس ۲۰۲۵) | 2,414 | 4.17% (محاسبه: 2,414 ÷ 57,844) |
| صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان | ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ (۲۱ مارس ۲۰۲۵ تا ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶) | 2,088 | 4.64% (منتشرشده) |
| صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان | ۷ ماهه ۱۴۰۴ (۲۱ مارس تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۵) | حدود 1,400 | 4.39% (منتشرشده) |
| صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان | سهماهه نخست ۱۴۰۴ (۲۱ مارس تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵) | 510 | — |
| صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان | ۲ ماهه ۱۴۰۴ (فروردین و اردیبهشت؛ ۲۱ مارس تا ۲۱ مه ۲۰۲۵) | 374 | — |
| صادرات ایران به افغانستان (گزارش ایران به کامتریدِ سازمان ملل؛ شامل نفت) | سال میلادی ۲۰۲۳ در کامترید | 1,762 | — |
| واردات ایران از افغانستان (گزارش ایران به کامترید) | سال میلادی ۲۰۲۳ در کامترید | 35.7 | — |
| وزن (تن) به تفکیک این کشور | — | در منابع یافتشده منتشر نشده | — |
| تغییر نسبت به دوره مشابه سال قبل (به تفکیک کشور) | — | در منابع یافتشده منتشر نشده | — |
واحد: میلیون دلار آمریکا. ارقام گمرک ایران غیرنفتیاند (بدون نفت خام، برق، خدمات فنیومهندسی و تجارت چمدانی)، بر پایه سال شمسی و از گزارشهای رسانهای که آمار گمرک را بازنشر کردهاند. «حدود» یعنی رقم گردشده در منبع. سهمهایی که «محاسبه» دارند تحلیل ماست: ارزش کشور تقسیم بر کل صادرات غیرنفتی ۱۴۰۳ (۵۷٬۸۴۴) یا کل واردات ۱۴۰۳ (۷۲٬۳۷۵) یا کل تجارت غیرنفتی ۱۴۰۳ (۱۳۰٬۲۱۹ میلیون دلار). ارقام کامترید بر پایه سال میلادیاند؛ گزارش ایران به کامترید شامل نفت خام (فصل ۲۷) است و با آمار «غیرنفتی» گمرک قابل مقایسه نیست. واردات طرف مقابل معمولاً CIF و صادرات FOB است.
- UN Comtrade (data reported by Iran, partner Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(18 Farvardin 1404 (7 April 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Nournews (citing Iran Customs, IRICA)(26 Bahman 1404 (15 February 2026))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(2 Azar 1404 (23 November 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- SNN Student News Network (citing Iran Customs, IRICA)(10 Tir 1404 (1 July 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Jahan-e Sanat News (citing IRNA / Iran Customs)(12 Khordad 1404 (2 June 2025))رسانهٔ خبری
روند چندساله
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
جدول روند، ارقام گزارششده ایران و افغانستان به کامترید سازمان ملل را سالبهسال کنار هم میگذارد. ستون «گزارش ایران» شامل نفت خام است و ردیفهای سال شمسی از آمار غیرنفتی گمرک ایران آمدهاند؛ این دو مستقیماً قابل جمع یا مقایسه نیستند.
- UN Comtrade (data reported by Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- UN Comtrade (data reported by Iran, partner Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(18 Farvardin 1404 (7 April 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Nournews (citing Iran Customs, IRICA)(26 Bahman 1404 (15 February 2026))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
| سال / دوره | صادرات ایران به این کشور (گزارش ایران) | واردات ایران از این کشور (گزارش ایران) | واردات افغانستان از ایران (گزارش افغانستان) | صادرات افغانستان به ایران (گزارش افغانستان) |
|---|---|---|---|---|
| 2019 | 1,673 | 7.7 | — | — |
| 2020 | 1,747 | 4.2 | — | — |
| 2021 | 1,839 | 21.1 | — | — |
| 2022 | 1,645 | 29.1 | — | — |
| 2023 | 1,762 | 35.7 | — | — |
| سال ۱۴۰۳ | 2,414 | — | — | — |
| ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ | 2,088 | — | — | — |
واحد: میلیون دلار آمریکا، به قیمت جاری. سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ سال مرجع کامترید (میلادی) هستند؛ کامترید برای ایران پس از ۲۰۲۳ دادهای ندارد. «گزارش ایران» در کامترید شامل نفت خام است. «—» یعنی داده گزارش نشده است. ردیفهای ۱۴۰۳ و ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ آمار غیرنفتی گمرک ایراناند و «~» یعنی رقم گردشده در منبع.
- UN Comtrade (data reported by Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- UN Comtrade (data reported by Iran, partner Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(18 Farvardin 1404 (7 April 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Nournews (citing Iran Customs, IRICA)(26 Bahman 1404 (15 February 2026))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
کالاهای اصلی صادراتی ایران به این کشور
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در گزارش ایران به کامترید برای ۲۰۲۳، گروههای اصلی صادرات ایران به افغانستان سوختهای معدنی، نفت و فرآوردهها (فصل ۲۷)، پلاستیک و مصنوعات آن (فصل ۳۹)، آهن و فولاد (فصل ۷۲) بودهاند؛ این گزارش شامل نفت خام است.
تاریخ: 2023
| رتبه | فصل HS | گروه کالا | ارزش (میلیون دلار) | سال |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 27 | سوختهای معدنی، نفت و فرآوردهها | 417 | ۲۰۲۳ |
| 2 | 39 | پلاستیک و مصنوعات آن | 181 | ۲۰۲۳ |
| 3 | 72 | آهن و فولاد | 119 | ۲۰۲۳ |
| 4 | 04 | لبنیات، تخم پرندگان، عسل | 90.3 | ۲۰۲۳ |
| 5 | 08 | میوه و مغزها | 86.1 | ۲۰۲۳ |
واحد: میلیون دلار آمریکا. گروهبندی در سطح فصلهای دورقمی نظام هماهنگ (HS). بخش اول: آمار گزارششده کشور طرف مقابل (واردات با ارزش CIF، صادرات FOB) در سال میلادی ذکرشده؛ بخش دوم: گزارش ایران به کامترید برای ۲۰۲۳ که شامل نفت خام و میعانات (فصل ۲۷) است. رتبهبندی بر پایه ارزش؛ تحلیل ما فقط مرتبسازی است.
کالاهای اصلی وارداتی ایران از این کشور
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
در گزارش ایران به کامترید برای ۲۰۲۳، گروههای اصلی واردات ایران از افغانستان دانههای روغنی و علوفه (فصل ۱۲)، حیوانات زنده (فصل ۰۱)، سرب (فصل ۷۸) بودهاند.
تاریخ: 2023
| رتبه | فصل HS | گروه کالا | ارزش (میلیون دلار) | سال |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 12 | دانههای روغنی و علوفه | 8.8 | ۲۰۲۳ |
| 2 | 01 | حیوانات زنده | 5.5 | ۲۰۲۳ |
| 3 | 78 | سرب | 4.3 | ۲۰۲۳ |
| 4 | 10 | غلات | 3.9 | ۲۰۲۳ |
| 5 | 09 | قهوه، چای و ادویه | 2.9 | ۲۰۲۳ |
واحد: میلیون دلار آمریکا. گروهبندی در سطح فصلهای دورقمی نظام هماهنگ (HS). بخش اول: آمار گزارششده کشور طرف مقابل (واردات با ارزش CIF، صادرات FOB) در سال میلادی ذکرشده؛ بخش دوم: گزارش ایران به کامترید برای ۲۰۲۳ که شامل نفت خام و میعانات (فصل ۲۷) است. رتبهبندی بر پایه ارزش؛ تحلیل ما فقط مرتبسازی است.
مقایسه منابع آماری
- تحلیلجاری
مقایسه همدوره کامل برای افغانستان ممکن نیست، زیرا یکی از دو طرف برای ۲۰۲۳ دادهای در کامترید ثبت نکرده است.
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
چون افغانستان برای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ دادهای در کامترید ندارد، آخرین رقم در دسترس، گزارش خود ایران به کامترید برای ۲۰۲۳ است: صادرات ایران به افغانستان ۱٬۷۶۲ و واردات از آن ۳۵٫۷ میلیون دلار. آمار ملی افغانستان در این پژوهش مستقیماً بررسی نشد؛ نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
| جریان | دوره | رقم طرف ایران | رقم طرف مقابل | اختلاف (ایران − طرف مقابل) | توضیح |
|---|---|---|---|---|---|
| صادرات ایران ← واردات طرف مقابل | سال ۲۰۲۳ (کامترید) | 1,762 | گزارش نشده | — | گزارش ایران شامل نفت است؛ واردات طرف مقابل CIF |
| واردات ایران ← صادرات طرف مقابل | سال ۲۰۲۳ (کامترید) | 35.7 | گزارش نشده | — | واردات ایران CIF؛ صادرات طرف مقابل FOB |
| صادرات غیرنفتی ایران (گمرک) ← واردات طرف مقابل | ۱۴۰۳ شمسی در برابر ۲۰۲۴ میلادی | 2,414 | گزارش نشده | — | دورهها حدود ۹.۵ ماه همپوشانی دارند و یکسان نیستند |
واحد: میلیون دلار آمریکا. اختلاف = رقم طرف ایران منهای رقم طرف مقابل (تحلیل ما). ردیفهای ۲۰۲۳ هر دو از کامترید سازمان مللاند (گزارش ایران شامل نفت خام). ردیفهای ۱۴۰۳ رقم غیرنفتی گمرک ایران (سال شمسی) را با رقم سال میلادی ۲۰۲۴ طرف مقابل مقایسه میکنند و فقط برای نشاندادن مرتبه بزرگی اختلافاند، نه مقایسه دقیق.
منابع
- UN Comtrade (data reported by Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- UN Comtrade (data reported by Iran, partner Afghanistan)(accessed 2026-11-11)رسمی
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(18 Farvardin 1404 (7 April 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Nournews (citing Iran Customs, IRICA)(26 Bahman 1404 (15 February 2026))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Mehr News Agency (citing Iran Customs, IRICA)(2 Azar 1404 (23 November 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- SNN Student News Network (citing Iran Customs, IRICA)(10 Tir 1404 (1 July 2025))رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
- Jahan-e Sanat News (citing IRNA / Iran Customs)(12 Khordad 1404 (2 June 2025))رسانهٔ خبری
- UN Comtrade (HS 2-digit, data reported by Iran)(accessed 2026-11-11)رسمی