گمرک و لجستیک در افغانستان
گذرگاههای اصلی، راهآهن، سامانهٔ گمرکی و تحولات ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
گذرگاههای اصلی
- اسلامقلعه / دوغارون (هرات): پرترددترین مرز با ایران؛ در مارس ۲۰۲۶ روزانه حدود ۱٬۳۰۰ کامیون عبور میکرد.
- زرنج / میلک (نیمروز): افغانستان دفاتر تجاری خود در میلک و زاهدان را گسترش داده است.
- حیرتان (ازبکستان، بلخ): پایانهٔ ریلی اصلی برای کالای آسیای مرکزی، روسیه و چین؛ شبانهروزی کار میکند.
- تورغندی و آقینه (ترکمنستان): ریل و جاده؛ قزاقستان ساخت راهآهن تورغندی–هرات را برای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ برنامهریزی کرده است.
- شیرخان بندر (تاجیکستان، کندز): طرح توسعه و مرکز لجستیک در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ تصویب شد.
- تورخم و سپینبولدک / چمن (پاکستان): از اکتبر ۲۰۲۵ برای تجارت بستهاند.
- واخان (چین): جاده ساخته شده، اما مرز برای تجارت بسته است.
راهآهن و بنادر
- راهآهن خواف–هرات تا روزنک بار حمل میکند؛ عمدهٔ واردات ریلی سیمان، ورق فلزی، کاشی و گازوئیل است.
- از مارس ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶ حدود ۶٫۱ میلیون تن کالا از حیرتان، آقینه، تورغندی و خط خواف جابهجا شد.
- بندر چابهار جایگزین اصلی کراچی است و برای بار افغانستان تخفیف تعرفههای بندری میدهد.
- با بسته شدن تنگهٔ هرمز در ۲۰۲۶، بیش از ۶۰٪ تجارت افغانستان از آسیای مرکزی انجام میشود.
روند گمرکی
گمرک افغانستان از سامانهٔ ASYCUDA استفاده میکند که بیش از ۹۵٪ تجارت را پوشش میدهد. اظهارنامه با فاکتور، فهرست بستهبندی، گواهی مبدأ و سند حمل (بارنامه، CMR یا بارنامهٔ ریلی) ثبت میشود. نام گیرنده، کد HS و مقدار باید در همهٔ اسناد یکسان باشد؛ ناهماهنگی اسناد باعث تأخیر طولانی در مرز میشود.
نکات عملی
- تونل سالنگ بین کابل و شمال در زمستان ممکن است بسته شود؛ مسیر جایگزین در نظر بگیرید.
- در جنگ ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ورود سوخت از اسلامقلعه و نیمروز مدتی متوقف شد؛ برای تأخیر حاشیه بگذارید.
- قراردادهای مسیر پاکستان را بازبینی کنید؛ دولت افغانستان تجار را به مسیرهای ایران و آسیای مرکزی هدایت کرده است.