Global Giti
راهنمای صادرات ایران به افغانستان

صادرات ایران به افغانستان: نمای کلی بازار، مرزها و مقررات

ایران با حدود ۳۱ درصد بزرگ‌ترین مبدأ واردات افغانستان در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بوده است (بانک جهانی). بسته‌شدن مرز پاکستان از مهر ۱۴۰۴ سهم مسیر ایران را بالا برد، اما جنگ اسفند ۱۴۰۴ و اختلال هرمز بخشی از تجارت را به آسیای مرکزی برد. بانکداری محدود، تحریم‌ها، تغییرات ناگهانی تعرفه و ممنوعیت‌های صادراتی ایران مهم‌ترین ریسک‌ها هستند.

انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری

سطح اطمینان: متوسط

اطلاعات تاریخ‌دار است و مقررات طرفین مرز ممکن است ناگهان تغییر کند. محدودیت‌های بانکی و تحریم‌ها فقط به‌صورت واقعیت بیان شده‌اند. پیش از ارسال، وضعیت مرز و الزامات روز را از گمرک و طرف تجاری استعلام کنید.

وضعیت بازار ۲۰۲۵–۲۰۲۶

مبدأسهم از واردات افغانستان (٪)
ایران30.7
امارات متحده عربی18.4
پاکستان8.9
چین8.3

سال مالی ۲۰۲۵ افغانستان تا ژانویهٔ ۲۰۲۶ (ده ماه)، بر پایهٔ ASYCUDA؛ ارقام متن گزارش بانک جهانی.

مرزها و گذرگاه‌ها

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    دوغارون–اسلام‌قلعه (خراسان رضوی–هرات): ۷ آذر ۱۴۰۴ دو طرف بر گمرک ۲۴ ساعته و ظرفیت تا ۲۰۰۰ وسیله در دو سو توافق کردند؛ اجرای کامل آن تأیید نشده است.

    تاریخ: ۷ آذر ۱۴۰۴ · 2025-11-28 — مرجع: Governors of Razavi Khorasan and Herat

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ (۹ مارس ۲۰۲۶)، با وجود جنگ، مقام‌های هرات عبور روزانه تا ۱۳۰۰ کامیون (حدود ۷۰۰ ورودی و ۶۰۰ خروجی) را از اسلام‌قلعه گزارش کردند.

    تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ · 2026-03-09 — مرجع: Herat provincial administration

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    مدیرعامل منطقهٔ آزاد دوغارون (آذر ۱۴۰۴) گفت حدود ۶۰ درصد صادرات ایران به افغانستان از پایانهٔ دوغارون می‌گذرد.

    تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ · 2025-12-01 — مرجع: Dogharoun Free Zone

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    میلک–زرنج (پل ابریشم، سیستان و بلوچستان–نیمروز): سفارت ایران در کابل (۱۷ دی ۱۴۰۴) ساخت مسیر زمینی دوم را اعلام کرد که به گفتهٔ استاندار ظرفیت حدود ۱۰۰۰ وسیله در روز دارد؛ در ۴ آبان ۱۴۰۵ تردد ۲۴ ساعتهٔ وسایل تجاری از نیمروز گزارش شد.

    تاریخ: ۱۷ دی ۱۴۰۴ / ۴ آبان ۱۴۰۵ · 2026-01-07 / 2026-10-26

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    ماهیرود–ابونصر فراهی (خراسان جنوبی–فراه): استاندار خراسان جنوبی (آبان ۱۴۰۴) گفت بیش از ۱٫۰۳ میلیون تن کالا در نیمهٔ نخست سال از این استان رفت و پایانهٔ ماهیرود رتبهٔ نخست نقاط صادراتی ایران به افغانستان را داشت. این ادعا با سهم ۶۰ درصدی دوغارون ناسازگار است.

    تاریخ: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ · 2025-11-08 — مرجع: Governor of South Khorasan

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    راه‌آهن خواف–هرات: بخش خواف–روزنک از ۲۰ آذر ۱۳۹۹ افتتاح شده؛ ۴ آبان ۱۴۰۴ اولین محمولهٔ گازوئیل (۲۰ واگن، ۱۱۲۰ تن) به ایستگاه روزنک هرات رسید. بخش روزنک–شهر هرات در دست ساخت گزارش شده است.

    تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۹ / ۴ آبان ۱۴۰۴ · 2020-12-10 / 2025-10-26

رویهٔ واردات در افغانستان

پرداخت

  • متن رسمیجاری

    مجوز عمومی ۲۰ اوفک آمریکا (۶ اسفند ۱۴۰۰) معاملات تجاری مربوط به افغانستان، از جمله واردات و صادرات و پرداخت عوارض و مالیات به نهادهای حاکم، را مجاز می‌کند، اما انتقال مالی به طالبان، شبکهٔ حقانی یا اشخاص تحریمی را مجاز نمی‌کند (جز پرداخت مالیات، عوارض و هزینه‌های مشابه).

    سند: OFAC Afghanistan-related GL 20; FAQ 992 — تاریخ: ۶ اسفند ۱۴۰۰ · 2022-02-25 — مرجع: US Treasury OFAC

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در ۶ مهر ۱۴۰۴ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵) با سازوکار «اسنپ‌بک» بازگشت؛ اتحادیهٔ اروپا و بریتانیا تحریم‌های موازی از جمله علیه بانک مرکزی ایران اعمال کردند. پیش از هر معامله، طرفین را با فهرست‌های تحریم (از جمله فهرست ۱۹۸۸ شورای امنیت) غربال کنید و مشاورهٔ حقوقی بگیرید.

    تاریخ: ۶ مهر ۱۴۰۴ · 2025-09-28 — مرجع: UN Security Council

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    در همایش تجاری کابل (۱۸ مهر ۱۴۰۵) نمایندگان اتاق‌های دو کشور «چالش‌های مالی، بانکی و پولی» را مانع جدی تجارت ایران و افغانستان خواندند؛ ۲۸ تفاهم‌نامه به ارزش ۴۵۱٫۸ میلیون دلار امضا شد که ممکن است به گفتهٔ فعالان اقتصادی روی کاغذ بماند.

    تاریخ: ۱۸ مهر ۱۴۰۵ · 2026-10-10

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    حواله در افغانستان شبکهٔ غیررسمی انتقال پول مبتنی بر اعتماد است و طبق گزارش نیو امریکا (۲۰۲۲) بین ۵۰ تا ۹۰ درصد تراکنش‌ها بسته به ولایت از این راه انجام می‌شود. بانک مرکزی افغانستان صرافان و ارائه‌دهندگان خدمات پولی را جواز می‌دهد؛ استفاده از حواله‌دار بی‌جواز یا انتقال برای اشخاص تحریمی غیرقانونی و پرخطر است و ضوابط ارزی ایران نیز باید رعایت شود.

    تاریخ: 2022-09-14 — مرجع: Da Afghanistan Bank

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    رئیس بانک مرکزی افغانستان و سفیر ایران (۲۴ دی ۱۴۰۳) دربارهٔ گسترش روابط بانکی و بانکداری الکترونیک گفت‌وگو کردند؛ سازوکار رسمی تسویهٔ ریال–افغانی در منابع یافت‌شده تأیید نشد.

    تاریخ: ۲۴ دی ۱۴۰۳ · 2025-01-13

مشکلات رایج (تجربهٔ بازار)

  • آمار یا اطلاعیه رسمیجاری

    بانک جهانی (ژانویهٔ ۲۰۲۶): مسیرهای جایگزین ایران و آسیای مرکزی هزینهٔ حمل بالاتر، زمان تحویل طولانی‌تر و ناکارآمدی عملیاتی دارند.

    تاریخ: 2026-02 — مرجع: World Bank

  • تجربه بازارجاری

    بازرگانان کابل (خرداد ۱۴۰۵) گفتند پس از اختلال هرمز کالایشان در مسیر مانده و هزینهٔ حمل از ارزش کالا بیشتر شده است.

    تاریخ: ۴ خرداد ۱۴۰۵ · 2026-05-25

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    ASQA محموله‌های غیرمنطبق، به‌ویژه مصالح ساختمانی و فولاد، را در اسلام‌قلعه مرجوع می‌کند (مثلاً ۴۰ تن نبشی به ایران در فروردین ۱۴۰۵).

    تاریخ: ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ · 2026-04-16

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    کمیتهٔ تعرفهٔ وزارت مالیهٔ طالبان چند بار بدون جدول زمانی روشن تعرفه را بالا برده است (دی ۱۴۰۴ و اردیبهشت ۱۴۰۵)، که قیمت‌دهی را پرریسک می‌کند.

    تاریخ: دی ۱۴۰۴ / اردیبهشت ۱۴۰۵ · 2026-01-09 / 2026-05-17

  • تجربه بازارجاری

    محدودیت‌های بانکی و حساب‌های مسدود همچنان از موانع اصلی گزارش می‌شوند (همایش کابل، مهر ۱۴۰۵).

    تاریخ: ۱۸ مهر ۱۴۰۵ · 2026-10-10

ترانزیت افغانستان از بنادر ایران

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    رویترز (آبان ۱۴۰۴): ایران برای کالای افغانستان در چابهار ۳۰ درصد تخفیف تعرفهٔ بندری، ۷۵ درصد تخفیف انبارداری و ۵۵ درصد تخفیف پهلوگیری اعلام کرد.

    تاریخ: ۲۴ آبان ۱۴۰۴ · 2025-11-15

  • رویه گزارش‌شدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی

    معافیت تحریمی آمریکا برای عملیات هند در چابهار طبق گزارش‌ها ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۲۶ آوریل ۲۰۲۶) منقضی شد؛ یک گزارش تأییدنشده از تمدید آن در مرداد ۱۴۰۵ خبر داده است.

    تاریخ: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ · 2026-04-26

  • رویه گزارش‌شدهجاری

    پس از بسته‌شدن مرز پاکستان بخش بزرگی از تجارت افغانستان به بندرعباس و مسیر دبی–ایران رفت، اما اختلال هرمز در ۱۴۰۵ این مسیر را عملاً مختل کرد و بخشی از کالا به آسیای مرکزی و ترکیه منتقل شد.

    تاریخ: ۴ خرداد ۱۴۰۵ · 2026-05-25

چک‌لیست بازرگان

  • ردیف تعرفهٔ HS و نرخ فعلی حقوق گمرکی افغانستان را پیش از قیمت‌دهی از گمرک افغانستان یا Market Access Map استعلام کنید.
  • مشخصات کالا را با استاندارد ملی افغانستان (ASQA) تطبیق دهید و گواهی آزمایشگاهی معتبر همراه کنید.
  • نام گیرنده، کد HS، وزن و تعداد را در سیاهه، فهرست بسته‌بندی، گواهی مبدأ و سند حمل یکسان بنویسید.
  • تعهد ارزی صادرات در ایران و ممنوعیت‌ها یا عوارض صادراتی روز را پیش از قرارداد بررسی کنید.
  • طرف افغان، بانک و صراف را با فهرست‌های تحریم غربال کنید و فقط از مسیرهای پرداخت قانونی و دارای جواز استفاده کنید.
  • پیش از ارسال، وضعیت روز گذرگاه (دوغارون، میلک، ماهیرود) و صف کامیون‌ها را از شرکت حمل استعلام کنید.

پرسش‌های متداول

سهم ایران از واردات افغانستان چقدر است؟
طبق بانک جهانی ۳۰٫۷ درصد در ده ماه نخست سال مالی ۲۰۲۵ و ۳۱٫۴ درصد در ژوئن ۲۰۲۶؛ ایران بزرگ‌ترین مبدأ واردات افغانستان است.
اصلی‌ترین گذرگاه کدام است؟
دوغارون–اسلام‌قلعه؛ مقام‌ها حدود ۶۰ درصد صادرات و تا ۱۳۰۰ کامیون در روز را گزارش کرده‌اند. میلک–زرنج و ماهیرود و راه‌آهن خواف–هرات (تا روزنک) نیز فعال گزارش شده‌اند.
آیا حوالهٔ صرافی قانونی است؟
بانک مرکزی افغانستان صرافان و ارائه‌دهندگان خدمات پولی را جواز می‌دهد؛ استفاده از فعال بی‌جواز یا پرداخت به اشخاص تحریمی غیرقانونی است. پیش از استفاده مشاورهٔ حقوقی بگیرید و تعهد ارزی ایران را رعایت کنید.
تعرفهٔ واردات افغانستان چقدر است؟
نرخ اعمال‌شدهٔ فعلی هر ردیف در منابع رسمی در دسترس نبود؛ سقف‌های تثبیت‌شدهٔ WTO در پروفایل ۲۰۲۶ آمده و آخرین میانگین اعمال‌شده (۲۰۱۸) ۶٫۵ درصد است. نرخ را از گمرک افغانستان استعلام کنید.

منابع

  1. World Bank — Afghanistan Economic Monitor, January 2026 (Issue #10/FY2025)(2026-02 (January 2026 issue))رسمی
  2. Afghanistan International (reporting World Bank July 2026 monitor)(2026-07-31)رسانهٔ خبری
  3. Outlook Business (citing Afghan Ministry of Industry and Commerce)(2026-04-08)رسانهٔ خبری
  4. Tehran Times (citing IRICA)(2025-12-26)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
  5. اتاق بازرگانی تهران — گزارش تحلیلی-راهبردی توسعه مبادلات تجاری ایران با افغانستان(تیر ۱۴۰۵ (2026-06/07))مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  6. Dawn(2025-10-16)رسانهٔ خبری
  7. BusinessDay (Reuters)(2026-04-08)رسانهٔ خبری
  8. Afghanistan International(2026-05-25)رسانهٔ خبری
  9. Tehran Times (citing Mehr)(2026-06-29)رسانهٔ وابسته به حکومت ایران
  10. Caspian Post(2025-11-28)رسانهٔ خبری
  11. Pajhwok Afghan News(2026-03-09)رسانهٔ خبری
  12. نبض بورس (به نقل از ایسنا)(1404-09-10 (2025-12-01))رسانهٔ خبری
  13. Afghanistan International(2026-01-08)رسانهٔ خبری
  14. Afghan Islamic Press (paywalled; headline and lead only)(2026-10-26)رسانهٔ خبری
  15. Afghanistan International (citing South Khorasan governor)(2025-11-08)رسانهٔ خبری
  16. Railway Gazette(2020-12)رسانهٔ خبری
  17. Afghanistan International(2025-10-27)رسانهٔ خبری
  18. UNCTAD ASYCUDA Programme — ASYCUDA in Action: Afghanistan(2019-07)رسمی
  19. Pajhwok Afghan News (citing Ministry of Finance)(2022-08-18)رسانهٔ خبری
  20. An Inventory to Importing Goods into Afghanistan (pre-2021 guide, hosted by Türkiye Ministry of Trade)(2013-01)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  21. ISO — member body page, Afghanistan Standard and Quality Authority (read via search excerpt; page blocked to direct fetch)(accessed 2026-11-11)رسمی
  22. Pajhwok Afghan News (citing ASQA)(2026-04-09)رسانهٔ خبری
  23. WTO/ITC/UNCTAD — World Tariff Profiles 2026: Afghanistan(2026 (file dated 2026-06-15))رسمی
  24. WTO Tariff & Trade Data — Afghanistan profile(accessed 2026-11-11 (latest applied-tariff year shown: 2018))رسمی
  25. US Treasury OFAC — FAQ 992 (Afghanistan General License 20)(2022-02-25)رسمی
  26. The National(2025-09-19)رسانهٔ خبری
  27. Iran Watch (republication of US State Department statement)(2025-09-27/28)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  28. Atlas Press(2026-10-10)رسانهٔ خبری
  29. New America(2022-09-14)مرجع عمومی (ویکی‌پدیا)، آخرین گزینه
  30. Da Afghanistan Bank — Non-Banking Financial Institutions Supervision Department(undated (directorate set up end of 1398))رسمی
  31. Afghanistan International(2025-01-13)رسانهٔ خبری
  32. Omid Radio (citing ASQA)(2026-04-16)رسانهٔ خبری
  33. FreshPlaza(2026-01-09)رسانهٔ خبری
  34. Atlas Press(2026-05-17)رسانهٔ خبری
  35. Arab News Pakistan (Reuters)(2025-11-15)رسانهٔ خبری
  36. Business Today (India)(2026-01-16)رسانهٔ خبری
  37. Deccan Herald(2026-04-27)رسانهٔ خبری
  38. India Seatrade News(2026-08 (page date))رسانهٔ خبری

سایر صفحات این بخش

تهیه‌شده توسط تیم پژوهش گلوبال گیتیمنابع و روش تهیه