مواد شیمیایی به افغانستان
مواد شیمیایی آلی در ده گروه اصلی صادرات ایران به افغانستان است. واردات مواد شیمیایی افغانستان در ژانویهٔ ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱۴٫۳ درصد کاهش یافت. برخی مواد شیمیایی پیشساز در ایران و نیترات آمونیوم در افغانستان (طبق تعرفهٔ ۲۰۱۲) کنترل یا ممنوع بودهاند.
انتشار: آخرین بررسی: وضعیت اطلاعات:جاری
سطح اطمینان: پایین
اطلاعات تاریخدار است و مقررات طرفین مرز ممکن است ناگهان تغییر کند. محدودیتهای بانکی و تحریمها فقط بهصورت واقعیت بیان شدهاند. پیش از ارسال، وضعیت مرز و الزامات روز را از گمرک و طرف تجاری استعلام کنید.
کد HS و تعرفه
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
مواد شیمیایی معدنی: فصل ۲۸؛ آلی: فصل ۲۹؛ کود: فصل ۳۱؛ محصولات شیمیایی گوناگون: فصل ۳۸.
سند: HS 2022 — مرجع: World Customs Organization
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
میانگین تعرفهٔ تثبیتشدهٔ (سقف تعهدشده در WTO) افغانستان برای گروه «مواد شیمیایی» 6.3 درصد و حداکثر آن 40 درصد است (پوشش تثبیت 92.9 درصد). این سقف است، نه نرخ اعمالشده.
سند: World Tariff Profiles 2026, Part A.2 — تاریخ: 2026 — مرجع: WTO
- آمار یا اطلاعیه رسمینیازمند تأیید از مرجع رسمی
تعرفهٔ اعمالشدهٔ هر ردیف افغانستان در منابع رسمی در دسترس پیدا نشد: پروفایل تعرفهٔ WTO ۲۰۲۶ فقط نرخهای تثبیتشده (بانددار) را دارد و آخرین میانگین تعرفهٔ اعمالشده در پایگاه WTO مربوط به ۲۰۱۸ (۶٫۵ درصد ساده) است. نرخ ردیف کالای خود را از گمرک افغانستان یا Market Access Map استعلام کنید.
تاریخ: 2026 — مرجع: WTO / ITC / UNCTAD
مدارک صادرات
- رویه گزارششدهجاری
در ایران صادرات با اظهارنامهٔ صادراتی در سامانهٔ گمرک و بر پایهٔ قانون امور گمرکی ۱۳۹۰ انجام میشود؛ جزئیات مدارک (کارت بازرگانی، سیاههٔ فروش، پروانهٔ صادراتی) در دانشنامهٔ ترخیص همین سایت آمده است. سایتهای گمرک و سامانهٔ جامع تجارت در این پژوهش در دسترس نبودند.
مرجع: Iran Customs Administration (IRICA)
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
مواد شیمیایی پیشساز مشمول فهرست ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران به مجوز ویژه نیاز دارند؛ فهرست بهروز را از مرجع رسمی استعلام کنید.
مرجع: Drug Control Headquarters (Iran)
مجوزها (ایران و افغانستان)
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
در افغانستان واردات کود نیترات آمونیوم طبق فرمان ۱۳۸۸ (۲۰۱۰) ممنوع بود؛ وضعیت فعلی نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
تاریخ: 2013-01
استانداردها
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
ادارهٔ ملی استندرد افغانستان (ANSA) طبق صفحهٔ عضویت ایزو در نوامبر ۲۰۲۵ به «ادارهٔ استندرد و کیفیت افغانستان» (ASQA) تغییر نام داد؛ این نهاد کالاهای وارداتی را در بنادر مرزی آزمایش و موارد غیرمنطبق را مرجوع میکند.
تاریخ: آبان/آذر ۱۴۰۴ · 2025-11 — مرجع: ASQA (formerly ANSA)
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
ANSA کمیتهٔ فنی «دارو، آرایشی و مواد شیمیایی» داشته است؛ برگهٔ اطلاعات ایمنی (SDS) و گواهی آنالیز همراه محموله باشد.
تاریخ: 2013-01
اظهار گمرکی
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
گمرک افغانستان اظهارنامه را در سامانهٔ ASYCUDA World پردازش میکند؛ گزارش آنکتاد (۲۰۱۹) میگوید کنترل ارزش گمرکی در این سامانه بیش از ۹۰ درصد تجارت را پایش میکند. این آمار قدیمی است.
تاریخ: 2019-07 — مرجع: Afghanistan Customs Department / UNCTAD
- رویه گزارششدهجاری
وزارت مالیهٔ افغانستان (۲۷ مرداد ۱۴۰۱) اعلام کرد هیچ شرکتی حق ندارد کالا را به نام شرکت دیگر وارد کند و برای شرکتها حساب کاربری ASYCUDA ایجاد کرد تا ترخیص را از دفتر خود یا از خارج انجام دهند.
تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۱ · 2022-08-18 — مرجع: Ministry of Finance (Afghanistan)
مرزهای مناسب
- رویه گزارششدهجاری
دوغارون–اسلامقلعه مسیر اصلی جادهای به هرات و غرب افغانستان است (حدود ۶۰ درصد صادرات طبق مقام منطقهٔ آزاد دوغارون).
تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ · 2025-12-01
- رویه گزارششدهجاری
میلک–زرنج برای جنوب و جنوبغرب (نیمروز، هلمند، قندهار) مناسب است؛ مسیر دوم با ظرفیت حدود ۱۰۰۰ وسیله در روز اعلام شده است.
تاریخ: ۱۷ دی ۱۴۰۴ · 2026-01-07
هزینهها (گمرکی و حمل)
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
میانگین تعرفهٔ تثبیتشدهٔ (سقف تعهدشده در WTO) افغانستان برای گروه «مواد شیمیایی» 6.3 درصد و حداکثر آن 40 درصد است (پوشش تثبیت 92.9 درصد). این سقف است، نه نرخ اعمالشده.
سند: World Tariff Profiles 2026, Part A.2 — تاریخ: 2026 — مرجع: WTO
- تجربه بازارجاری
هزینهٔ حمل فقط بهصورت گزارش بازار در دست است: یک شرکت حمل در کابل (خرداد ۱۴۰۵) گفت کرایهٔ هر کانتینر کالا به افغانستان پیش از بحران هرمز ۳۰۰۰ تا ۳۶۰۰ دلار بود و به بیش از ۷۰۰۰ و برای برخی کالاها بیش از ۱۱۰۰۰ دلار رسید. نرخ حمل جادهای ایران–افغانستان از منبع معتبر یافت نشد.
تاریخ: ۴ خرداد ۱۴۰۵ · 2026-05-25
محدودیتها و ممنوعیتها
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
کود نیترات آمونیوم در فهرست ممنوعهٔ واردات افغانستان (۲۰۱۳) بود؛ مواد پیشساز در ایران کنترلشدهاند.
تاریخ: 2013-01
تشریفات واردات در افغانستان
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
راهنمای واردات افغانستان (ژانویهٔ ۲۰۱۳، پیش از ۲۰۲۱) این مدارک را برای ترخیص نهایی فهرست میکند: بارنامه یا «بارنامهٔ» جادهای افغانی، سیاههٔ تجاری تفصیلی، فهرست بستهبندی، بیمهنامه، جواز کسب، تصدیق مالیاتی، گواهی آزمایشگاهی/استاندارد/بهداشتی برای کالاهای محدود، رسید ترمینال و گواهی مبدأ. فهرست فعلی نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
تاریخ: 2013-01 — مرجع: Afghanistan Customs Department
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
طبق همان راهنمای ۲۰۱۳، بازرگان پس از ثبت در ثبت مرکزی (ACBR) باید جواز تجارت را از ریاست جوازدهی وزارت تجارت بگیرد؛ واردکنندهٔ بدون جواز بهجای ۲ درصد، ۳ درصد مالیات ثابت میپرداخت. اعتبار این قواعد در دورهٔ طالبان نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
تاریخ: 2013-01 — مرجع: Ministry of Industry and Commerce (Afghanistan)
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
مالیاتهای جانبی واردات در راهنمای ۲۰۱۳: مالیات ثابت ۲ درصد (یا ۳ درصد بدون جواز) و مالیات بر عواید کسب (BRT) ۲ درصد، هر دو بر مجموع ارزش گمرکی و حقوق گمرکی، بهعلاوهٔ ۲ درصد حقوق گمرکی برای سرهمیاشت (بهجز مواد غذایی). نرخهای فعلی نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
تاریخ: 2013-01 — مرجع: Afghanistan Customs Department
پرداخت
- متن رسمیجاری
مجوز عمومی ۲۰ اوفک آمریکا (۶ اسفند ۱۴۰۰) معاملات تجاری مربوط به افغانستان، از جمله واردات و صادرات و پرداخت عوارض و مالیات به نهادهای حاکم، را مجاز میکند، اما انتقال مالی به طالبان، شبکهٔ حقانی یا اشخاص تحریمی را مجاز نمیکند (جز پرداخت مالیات، عوارض و هزینههای مشابه).
سند: OFAC Afghanistan-related GL 20; FAQ 992 — تاریخ: ۶ اسفند ۱۴۰۰ · 2022-02-25 — مرجع: US Treasury OFAC
- رویه گزارششدهجاری
تحریمهای سازمان ملل علیه ایران در ۶ مهر ۱۴۰۴ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵) با سازوکار «اسنپبک» بازگشت؛ اتحادیهٔ اروپا و بریتانیا تحریمهای موازی از جمله علیه بانک مرکزی ایران اعمال کردند. پیش از هر معامله، طرفین را با فهرستهای تحریم (از جمله فهرست ۱۹۸۸ شورای امنیت) غربال کنید و مشاورهٔ حقوقی بگیرید.
تاریخ: ۶ مهر ۱۴۰۴ · 2025-09-28 — مرجع: UN Security Council
- رویه گزارششدهجاری
حواله در افغانستان شبکهٔ غیررسمی انتقال پول مبتنی بر اعتماد است و طبق گزارش نیو امریکا (۲۰۲۲) بین ۵۰ تا ۹۰ درصد تراکنشها بسته به ولایت از این راه انجام میشود. بانک مرکزی افغانستان صرافان و ارائهدهندگان خدمات پولی را جواز میدهد؛ استفاده از حوالهدار بیجواز یا انتقال برای اشخاص تحریمی غیرقانونی و پرخطر است و ضوابط ارزی ایران نیز باید رعایت شود.
تاریخ: 2022-09-14 — مرجع: Da Afghanistan Bank
تقاضا و رقبا
- آمار یا اطلاعیه رسمیجاری
واردات مواد شیمیایی افغانستان در ژانویهٔ ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱۴٫۳ درصد کاهش یافت (بانک جهانی).
تاریخ: 2026-02
- تحلیلنیازمند تأیید از مرجع رسمی
دادهٔ تفکیکی رقبا (چین، ترکیه، آسیای مرکزی) برای مواد شیمیایی از منبع معتبر یافت نشد.
مشکلات رایج
- رویه گزارششدهنیازمند تأیید از مرجع رسمی
طبق راهنمای ۲۰۱۳ گمرک افغانستان برای کالاهای محدود گواهی آزمایشگاهی یا تأییدیهٔ نهاد ناظر میخواهد؛ نبود آن موجب توقف محموله میشود. فهرست فعلی کالاهای محدود نیازمند تأیید از مرجع رسمی است.
تاریخ: 2013-01
چکلیست بازرگان
- ردیف تعرفهٔ HS و نرخ فعلی حقوق گمرکی افغانستان را پیش از قیمتدهی از گمرک افغانستان یا Market Access Map استعلام کنید.
- مشخصات کالا را با استاندارد ملی افغانستان (ASQA) تطبیق دهید و گواهی آزمایشگاهی معتبر همراه کنید.
- نام گیرنده، کد HS، وزن و تعداد را در سیاهه، فهرست بستهبندی، گواهی مبدأ و سند حمل یکسان بنویسید.
- تعهد ارزی صادرات در ایران و ممنوعیتها یا عوارض صادراتی روز را پیش از قرارداد بررسی کنید.
- طرف افغان، بانک و صراف را با فهرستهای تحریم غربال کنید و فقط از مسیرهای پرداخت قانونی و دارای جواز استفاده کنید.
منابع
- World Customs Organization — HS Nomenclature 2022 edition(HS 2022 edition)رسمی
- WTO/ITC/UNCTAD — World Tariff Profiles 2026: Afghanistan(2026 (file dated 2026-06-15))رسمی
- WTO Tariff & Trade Data — Afghanistan profile(accessed 2026-11-11 (latest applied-tariff year shown: 2018))رسمی
- ekhtebar.ir (republication of Iran Customs Affairs Law 1390, as amended)(1390-08-22 (2011-11-13), amended)رسمی
- An Inventory to Importing Goods into Afghanistan (pre-2021 guide, hosted by Türkiye Ministry of Trade)(2013-01)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- ISO — member body page, Afghanistan Standard and Quality Authority (read via search excerpt; page blocked to direct fetch)(accessed 2026-11-11)رسمی
- Pajhwok Afghan News (citing ASQA)(2026-04-09)رسانهٔ خبری
- UNCTAD ASYCUDA Programme — ASYCUDA in Action: Afghanistan(2019-07)رسمی
- Pajhwok Afghan News (citing Ministry of Finance)(2022-08-18)رسانهٔ خبری
- نبض بورس (به نقل از ایسنا)(1404-09-10 (2025-12-01))رسانهٔ خبری
- Afghanistan International(2026-01-08)رسانهٔ خبری
- Afghanistan International(2026-05-25)رسانهٔ خبری
- US Treasury OFAC — FAQ 992 (Afghanistan General License 20)(2022-02-25)رسمی
- The National(2025-09-19)رسانهٔ خبری
- Iran Watch (republication of US State Department statement)(2025-09-27/28)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- New America(2022-09-14)مرجع عمومی (ویکیپدیا)، آخرین گزینه
- Da Afghanistan Bank — Non-Banking Financial Institutions Supervision Department(undated (directorate set up end of 1398))رسمی
- World Bank — Afghanistan Economic Monitor, January 2026 (Issue #10/FY2025)(2026-02 (January 2026 issue))رسمی